--- title: "Yatak Yarası (Bası Yarası) Nedir, Nasıl Önlenir?" description: "Yatak yarasının neden olduğunu, evrelerini, tedavisini ve nasıl önlenebileceğini yazımızda bulabilirsiniz." canonical: "https://lokmanhekim.com.tr/blog/yatak-yarasi/" language: "tr" date_published: "2026-10-31T11:00:00+00:00" date_modified: "2026-10-31T11:00:00+00:00" author: "Uzm. Dr. Mesut TÜRKER" author_url: "https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-mesut-turker/" medical_reviewer: "Uzm. Dr. Mesut TÜRKER" reviewer_url: "https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-mesut-turker/" hospital: "Lokman Hekim Demet Tıp Merkezi" medical_unit: "Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi" --- # Yatak Yarası (Bası Yarası) Nedir, Nasıl Önlenir? Yatak yarası (bası yarası), uzun süre aynı pozisyonda kalan bir kişinin derisinde ve deri altındaki dokularda basınç nedeniyle oluşan yaradır. Yara çoğunlukla kuyruk sokumu, kalça, topuk ve dirsek gibi kemiğin deriye yakın olduğu bölgelerde ortaya çıkar. Yatak yarası en çok yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağımlı hastalarda görülür. Erken dönemde fark edildiğinde basıncın kaldırılmasıyla kısa sürede düzelebilir ancak ilerlediğinde kas ve kemiğe kadar uzanabilir. Düzenli pozisyon değişikliği ve derinin her gün kontrol edilmesi, yatak yarasını önlemenin temelidir. ![Evde sağlık hemşiresi ve hasta yakını, yatak yarasını önlemek için yaşlı hastayı yana çeviriyor](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/10/yatak-yarasi-nedir.webp) ## Yatak Yarası (Bası Yarası) Nedir? Yatak yarası, tıpta bası yarası, basınç yarası ya da dekübit ülseri olarak adlandırılan bir doku hasarıdır. Hasar yalnız derinin yüzeyiyle sınırlı kalmayabilir, altındaki yağ, kas ve kemik dokusuna kadar uzanabilir. Bu nedenle dışarıdan küçük görünen bir yaranın altında daha geniş bir hasar bulunabilir. Yatak yarası bulaşıcı değildir ve doğru bakımla büyük ölçüde önlenebilir. ## Yatak Yarası Neden Olur? Deri ile kemik arasında kalan doku uzun süre sıkıştığında o bölgeye giden kan akımı azalır. Yeterli oksijen ve besin alamayan doku zarar görür ve yara gelişir. Basınca ek olarak hastanın yatakta kayması ya da çekilerek hareket ettirilmesi sırasında derinin sürtünmesi ve idrar, dışkı ya da terle derinin sürekli nemli kalması da yatak yarası oluşumunu kolaylaştırır. Yatak yarası çoğunlukla günler içinde gelişir ancak çok yüksek riskli hastalarda birkaç saat içinde de ortaya çıkabilir. ## Yatak Yarası Nerede Çıkar? Yatak yarası, vücut ağırlığının yatak ya da sandalye üzerinde toplandığı kemikli bölgelerde çıkar. Sırtüstü yatan hastada kuyruk sokumu, topuklar, kürek kemikleri ve başın arka kısmı en sık etkilenen bölgelerdir. Yan yatan hastada kalçanın yan kısmı, dizler ve ayak bilekleri, tekerlekli sandalyede oturan hastada ise kuyruk sokumu ve oturak kemikleri risk altındadır. ## Yatak Yarası Kimlerde Görülür? Yatak yarası, hareket kısıtlılığı olan ve derisi basınca karşı korunmasız kalan kişilerde gelişir. Yatak yarası açısından en çok risk taşıyan kişiler şunlardır: - Yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağımlı olan kişiler - İnme, omurilik yaralanması ya da ileri evre demans nedeniyle hareket edemeyen hastalar - Yoğun bakımda yatmış ya da büyük bir ameliyat geçirmiş hastalar - Çok zayıf olan ya da yetersiz beslenen kişiler - İdrar ya da dışkı kaçırma sorunu olan kişiler - Diyabet ya da damar hastalıkları nedeniyle kan dolaşımı bozulan kişiler - Ağrı ve basınç hissi azalmış olan hastalar - Daha önce yatak yarası geçirmiş kişiler İleri yaşta derinin incelmesi ve esnekliğini kaybetmesi de yatak yarası riskini artırır. ## Yatak Yarası Belirtileri Yatak yarası çoğunlukla derideki küçük bir renk değişikliğiyle başlar. Erken dönemde şu belirtiler dikkat çeker: - Parmakla bastırıldığında solmayan kızarıklık ya da koyu renkli deride morumsu renk değişikliği - Bölgenin çevresine göre daha sıcak, sert ya da yumuşak hissedilmesi - Ağrı, yanma ya da kaşıntı Bu belirtiler fark edildiğinde bölgedeki basınç hemen kaldırılmalı ve hastayı takip eden hekime ya da hemşireye bilgi verilmelidir. Bu dönemde alınan önlemler, yaranın açılmasını çoğu zaman engeller. ## Yatak Yarası Evreleri Yatak yarası, dokudaki hasarın derinliğine göre dört evrede değerlendirilir: - **Evre 1:** Deri bütünlüğü bozulmamıştır. Parmakla bastırıldığında solmayan kızarıklık vardır. - **Evre 2:** Derinin üst tabakası kaybolmuştur. Yara yüzeysel bir sıyrık ya da içi sıvı dolu kabarcık gibi görünür. - **Evre 3:** Yara deri altındaki yağ dokusuna kadar ilerlemiştir. Kas ve kemik görünmez. - **Evre 4:** Yara kas, tendon ya da kemiğe kadar ulaşmıştır. Yaranın tabanı ölü dokuyla kaplı olduğunda yaranın derinliği görülemez ve yara evrelendirilemeyen bası yarası olarak değerlendirilir. Deri sağlam görünse de altında derin doku hasarı bulunabilir. Bu durum derideki koyu mor ya da kestane rengi bir lekeyle kendini gösterebilir. ## Yatak Yarası Nasıl Tedavi Edilir? Yatak yarasının tedavisi yaranın evresine, hastanın genel durumuna ve yarada enfeksiyon olup olmadığına göre planlanır. Tedavinin temel adımları şunlardır: - Yaradaki basıncın kaldırılması ve hastanın düzenli olarak döndürülmesi - Yaranın temizlenmesi ve evresine uygun pansuman malzemesiyle kapatılması - Yaradaki ölü dokunun temizlenmesi (debridman) - Enfeksiyon varsa hekimin önerdiği antibiyotik tedavisi - Yaranın iyileşmesi için yeterli protein ve kalori içeren beslenme desteği - Derin ve iyileşmeyen yaralarda cerrahi tedavi Erken evrede yakalanan ve basıncın kaldırıldığı yaralar günler ya da haftalar içinde iyileşebilir. Kas ve kemiğe ulaşan derin yaraların iyileşmesi ise aylar sürebilir. Bu yaralarda plastik cerrah, yarayı sağlıklı dokuyla kapatmak için ameliyat önerebilir. i Tıbbi terim Debridman nedir? Debridman, yaradaki ölü ve enfekte dokunun temizlenmesidir. Ölü doku yaranın iyileşmesini geciktirdiği için hekim, yaranın durumuna göre bu dokuyu cerrahi yöntemle ya da özel pansuman malzemeleriyle temizler. ## Yatak Yarasına Hangi Krem İyi Gelir? Yatak yarasında kullanılacak krem ya da pansuman malzemesi, yaranın evresine ve durumuna göre hekim ya da yara bakım hemşiresi tarafından belirlenir. Erken evrede, deri henüz açılmamışken nemi önleyen koruyucu (bariyer) kremler deriyi idrar ve terden korumak için kullanılabilir. Açık yaralarda ise yaranın evresine ve akıntı miktarına uygun pansuman malzemeleri tercih edilir. Kantaron yağı gibi bitkisel ürünlerin bası yarası tedavisindeki etkisi yeterli bilimsel çalışmayla gösterilmemiştir. Bu nedenle açık yaraya hekim önerisi olmadan krem, yağ ya da toz ilaç sürülmemelidir. ## Yatak Yarası Nasıl Önlenir? Yatak yarası büyük ölçüde önlenebilir bir sorundur. Yatağa bağımlı hastanın bakımında şu önlemler yatak yarası riskini önemli ölçüde azaltır: - Yatan hastanın pozisyonu en geç 2 saatte bir değiştirilmeli, sandalyede oturan hastanın pozisyonu ise en az saatte bir değiştirilmelidir. - Riskli hastalarda havalı yatak ya da basıncı dağıtan özel yatak ve minderler kullanılmalıdır. - Topukların yatağa değmemesi için baldır altına yastık konulabilir. - Hasta yatakta çekilerek değil, kaldırılarak hareket ettirilmelidir. - Deri, özellikle kemikli bölgeler, her gün kontrol edilmelidir. - Deri temiz ve kuru tutulmalı, idrar ya da dışkı kaçırma sonrasında bölge hemen temizlenmelidir. - Kızarık bölgeler ovulmamalı ve bu bölgelere masaj yapılmamalıdır. - Çarşaflar gergin ve kırışıksız tutulmalıdır. - Protein yönünden zengin, dengeli beslenmeye ve sıvı kısıtlaması yoksa yeterli sıvı alımına dikkat edilmelidir. Hastanın durumu elveriyorsa kısa süreli de olsa hareket etmesi ve oturması desteklenmelidir. Sonda kullanan ya da idrar kaçırma sorunu olan hastalarda derinin nemden korunmasına ayrıca özen gösterilmelidir. ## Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı? Yatağa bağımlı bir hastada yatak yarası belirtisi fark edildiğinde hastayı takip eden hekime ya da evde sağlık ekibine başvurulmalıdır. Aşağıdaki belirtiler yarada enfeksiyon geliştiğini gösterebileceği için gecikmeden değerlendirilmelidir: - Yaranın çevresinde artan kızarıklık, şişlik ya da sıcaklık - Yaradan iltihaplı ya da kötü kokulu akıntı gelmesi - Ateş - Giderek artan ağrı - Yaranın büyümesi ya da derinleşmesi Yüksek ateşe titreme, bilinç bulanıklığı ya da belirgin halsizlik eşlik ediyorsa beklemeden en yakın acil servise başvurulmalıdır. ## Lokman Hekim’de Yatak Yarası Bakımı ve Tedavisi Lokman Hekim’in evde sağlık ekibi, Ankara’da yatak yarası pansumanı ve yara bakımı için hastanın evine gelir. Hizmet, [Lokman Hekim Etlik Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/) tarafından Ankara’nın tüm ilçelerinde, mesai saatleri içinde verilmektedir. Ayrıntılı bilgi [Ankara Evde Sağlık ve Bakım Hizmeti](https://lokmanhekim.com.tr/ankara-evde-saglik-hizmeti/) sayfamızda yer almaktadır. Derin ve iyileşmeyen yaraların cerrahi tedavisi için [Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/plastik-rekonstruktif-ve-estetik-cerrahi/) birimimize başvurabilirsiniz. Lokman Hekim İstanbul Hastanesi’nde ise kronik yaraların tedavisi [Diyabetik Ayak ve Yara Polikliniği](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/diyabetik-ayak-ve-yara-poliklinigi/)‘nde yapılmaktadır. Yara bakımı ## Yatak Yarası Belirtilerini İhmal Etmeyin Solmayan bir kızarıklık ya da açılan bir yara fark ettiyseniz değerlendirme ve tedavi planı için hekimle görüşebilirsiniz. [Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/plastik-rekonstruktif-ve-estetik-cerrahi/) ## Sıkça Sorulan Sorular Dekübit ne demek? Dekübit, yatak yarası için kullanılan tıbbi terimdir ve Latincede yatmak anlamına gelen kelimeden türemiştir. Dekübit ülseri, bası yarası ve basınç yarası aynı yarayı anlatır. Yatak yarası öldürücü müdür? Yatak yarası tek başına yaşam süresini belirlemez. Hastanın yaşam süresi daha çok onu yatağa bağımlı kılan hastalığa ve genel sağlık durumuna bağlıdır ancak tedavi edilmeyen derin yaralarda enfeksiyon kana ya da kemiğe yayılırsa hayati tehlike oluşabilir. Bu nedenle yatak yarasının erken fark edilmesi ve tedavi edilmesi önemlidir. 4. evre yatak yarası iyileşir mi? Evet, 4. evre yatak yarası da iyileşebilir ancak iyileşme uzun sürer. Basıncın tamamen kaldırılması, düzenli yara bakımı, beslenme desteği ve gerektiğinde enfeksiyon tedavisi gerekir. Bazı hastalarda plastik cerrah, yarayı kapatmak için ameliyat önerebilir. Yatak yarası pansumanı nasıl yapılır? Pansuman, yaranın evresine ve akıntı miktarına göre seçilen malzemeyle ve hekimin ya da hemşirenin önerdiği aralıklarla yapılır. Yara serum fizyolojikle temizlenir ve uygun bir örtüyle kapatılır. Açık ve derin yaraların pansumanının evde sağlık hemşiresi tarafından yapılması, enfeksiyon riskini azaltır. Havalı yatak yatak yarasını önler mi? Havalı yatak, basıncı vücudun farklı bölgelerine dağıtarak yatak yarası riskini azaltır ancak tek başına yeterli değildir. Havalı yatak kullanılan hastanın da düzenli olarak döndürülmesi ve derisinin her gün kontrol edilmesi gerekir. ## Yararlanılan Bilimsel Kaynaklar Bu yazı; yatak yarasının önlenmesine ve tedavisine ilişkin bilimsel kuruluşların ve uluslararası sağlık kuruluşlarının güncel bilgileri incelenerek hazırlanmıştır. 1. [Türk Geriatri Vakfı — Yatak Yarası](https://turkgeriatrivakfi.org.tr/hastaliklar/yatak-yarasi/) 2. [NHS — Pressure ulcers (pressure sores)](https://www.nhs.uk/conditions/pressure-sores/) Web sitesi içeriklerimiz [Yayın Danışma Kurulu](https://lokmanhekim.com.tr/yayin-kurulu/) tarafından onaylanarak yayınlanmaktadır. Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununda, uzman bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir. ## İlgili Tıbbi Birim Hekimleri - [Op. Dr. Lütfi TEKEŞ](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/op-dr-lutfi-tekes/) — [Lokman Hekim Van Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Bora ÖZKALE](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-bora-ozkale/) — [Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Mesut TÜRKER](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-mesut-turker/) — [Lokman Hekim Etlik Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/), [Lokman Hekim Demet Tıp Merkezi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-demet-tip-merkezi/), [Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Murat YAMAN](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-murat-yaman/) — [Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) Sağlık Rehberi ## İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar [Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi birimi](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/plastik-rekonstruktif-ve-estetik-cerrahi/) ![Göz kapağı estetiği için üst göz kapakları kalemle işaretlenen kadın](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/07/goz-kapagi-estetigi-blefaroplasti-1024x576.webp) Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi ### [Göz Kapağı Estetiği (Blefaroplasti) Nedir? Kimlere Uygulanır?](https://lokmanhekim.com.tr/blog/goz-kapagi-estetigi/) Göz kapağı estetiği, tıbbi adıyla blefaroplasti, üst ve alt göz kapaklarında zamanla oluşan deri fazlalığını, torbalanmayı ve bazı yapısal değişiklikleri düzeltmek için uygulanan cerrahi bir işlemdir.… 27 Kasım 20236 dk okuma Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi ### [Annelik Estetiği (Mommy Makeover) Nedir?](https://lokmanhekim.com.tr/blog/annelik-estetigi-mommy-makeover-nedir/) Hamilelik ve doğum, bir kadının hayatındaki en özel deneyimlerden biridir. Ancak bu süreç, vücutta kalıcı bazı değişimlere yol açabilir. Göğüslerde sarkma, karın bölgesinde çatlak ve… 20 Haziran 20254 dk okuma ![Pamuklu badisi giydirilen gülen bebek](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/10/yaz-aylarinda-bebek-cilt-bakimi-1024x576.webp) Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ### [Yaz Aylarında Bebek Cilt Bakımı Nasıl Yapılır?](https://lokmanhekim.com.tr/blog/yaz-aylarinda-bebek-cilt-bakimi/) Yaz aylarında bebek cilt bakımı, bebeğin cildini güneşten, aşırı sıcaktan ve terlemeden korumayı, cilt kıvrımlarını kuru tutmayı ve pişik ile isilik gibi sorunların oluşmasını önlemeyi amaçlar.… 2 Ekim 20266 dk okuma Göğüs Hastalıkları ### [Ev Akarı Nedir?](https://lokmanhekim.com.tr/blog/ev-akari-nedir/) Ev tozu akarları, gözle görülemeyen mikroskobik canlılardır. Evlerimizde özellikle yatak, yastık, halı, koltuk ve peluş eşyalar gibi yumuşak yüzeylerde yaşarlar. Bu canlıların dışkıları ve vücut parçacıkları… 4 Şubat 20263 dk okuma ![Lipödem değerlendirmesi için hastanın bacak muayenesinin yapılması](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/07/lipodem-bacak-muayenesi-1024x576.webp) Kalp ve Damar Cerrahisi ### [Lipödem Nedir? Belirtileri, Evreleri ve Tedavi Yöntemleri](https://lokmanhekim.com.tr/blog/lipodem/) Lipödem; özellikle bacak, kalça, basen ve bazı kişilerde kollarda görülen, yağ dokusunun simetrik artışıyla seyreden kronik bir yağ dokusu hastalığıdır. Kilo artışı veya bölgesel yağlanmadan farklı… 13 Temmuz 202611 dk okuma ![Yatağında dinlenen yaşlı bir hastanın elini tutan hemşire ve hastanın yanında duran kızı](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/10/palyatif-bakim-nedir-1024x576.webp) İç Hastalıkları (Geriatri) ### [Palyatif Ne Demek? Palyatif Bakım Nedir, Kimlere Uygulanır?](https://lokmanhekim.com.tr/blog/palyatif-bakim/) Palyatif bakım, yaşamı tehdit eden ya da ilerleyici bir hastalığı olan kişinin ağrısını ve diğer şikâyetlerini hafifletmeyi, yaşam kalitesini korumayı amaçlayan bütüncül bir bakım yaklaşımıdır. Bakım… 30 Ekim 20265 dk okuma ![Kolundaki sivrisinek ısırığını kaşıyan çocuk ve pencere üzerindeki sivrisinekler](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/08/sivrisinek-isirigi-1024x576.webp) Dermatoloji (Cildiye) ### [Sivrisinek Isırığına Ne İyi Gelir? Belirtileri ve Tedavisi](https://lokmanhekim.com.tr/blog/sivrisinek-isirigi/) Sivrisinek ısırığı, dişi sivrisineğin kan emerken ciltte oluşturduğu kaşıntılı kabarıklıktır. Vücut, sivrisineğin tükürüğündeki maddelere karşı bağışıklık yanıtı verdiği için ısırılan yerde kızarıklık, kaşıntı ve şişlik oluşabilir.… 23 Ağustos 20268 dk okuma Radyoloji ### [Kemik Dansitometrisi (KMD) Nedir? Ne Zaman Yapılır?](https://lokmanhekim.com.tr/blog/kemik-mineral-dansitometri-kmd/) Kemik erimesinin erken dönemde teşhisi hastalığın önlenmesi veya yavaşlatılabilmesi açısından çok önemlidir. Kemik erimesi osteopeni, ileri evresi de osteoporoz olarak tanımlanmaktadır. Özellikle menopoz evresinde olan hastalarımızın… 24 Kasım 20232 dk okuma