--- title: "B12 Vitamini Kaç Olmalı? Eksikliği, Belirtileri ve Testi" description: "B12 vitamini testi, kandaki B12 düzeyini ölçer. B12’nin normal değerlerini, B12 eksikliğinin belirtilerini ve nedenlerini yazımızda bulabilirsiniz." canonical: "https://lokmanhekim.com.tr/test-ve-tetkikler/b12-vitamini/" language: "tr" date_published: "2026-10-28T08:00:00+00:00" date_modified: "2026-11-01T19:09:21+00:00" --- ![Tahlil için koldan kan alınması](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/10/b12-vitamini-testi-1024x572.webp) # B12 Vitamini Testi B12 vitamini, alyuvarların yapımı ve sinir sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli olan bir vitamindir. Yetişkinlerde B12’nin normal değeri yaklaşık 197–771 pg/mL arasındadır. B12 eksikliği yorgunluk, unutkanlık ve el-ayaklarda uyuşmaya yol açabilir; erken tedavi edildiğinde tamamen düzelebilir. [Sizi Arayalım](#iletisim) ## İç Hastalıkları Hekimlerimiz - [Prof. Dr. Ali KOŞAR](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/prof-dr-ali-kosar/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Prof. Dr. İzzet YAVUZ](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/prof-dr-izzet-yavuz/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Doç. Dr. Cemile ÖZSÜREKCİ](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/doc-dr-cemile-ozsurekci/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Doç. Dr. Kadir Serkan YALÇIN](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/doc-dr-kadir-serkan-yalcin/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Ali OKUR](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-ali-okur/) — [Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Ali Osman AVCI](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-ali-osman-avci/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Elvar MIRZAEVİ](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-elvar-mirzaevi/) — [Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Emil YUNUSOV](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-emil-yunusov/) — [Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Faruk ŞAYLIK](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-faruk-saylik/) — [Lokman Hekim Van Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Fatma BEYKARA](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-fatma-beykara/) — [Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Fatma ÇALKA](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-fatma-calka/) — [Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Feyza BAYRAKDAR ÇAĞLAYAN](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-feyza-bayrakdar-caglayan/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Feyza KAYATÜRK](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-feyza-kayaturk/) — [Lokman Hekim Van Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Görkem SUCU](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-gorkem-sucu/) — [Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Harun Can UYGURER](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-harun-can-uygurer/) — Lokman Hekim Demet Tıp Merkezi - [Uzm. Dr. Hüseyin Hulki GENÇ](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-huseyin-hulki-genc/) — [Lokman Hekim Demet Tıp Merkezi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-demet-tip-merkezi/) - [Uzm. Dr. İbrahim AYDIN](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-ibrahim-aydin/) — [Lokman Hekim Van Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Konul JAFARLI](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-konul-jafarli/) — [Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Könül SARDAROVA](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-konul-sardarova/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Mehmet Murat GÜRBÜZ](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-mehmet-murat-gurbuz/) — [Lokman Hekim Etlik Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Murad JALILOV](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-murad-jalilov/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Mustafa Ghazi ABBAS](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-mustafa-ghazi-abbas/) — [Lokman Hekim Etlik Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Özerhan ÖZER](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-ozerhan-ozer/) — Lokman Hekim Van Hastanesi - [Uzm. Dr. Semih KEÇİCİ](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-semih-kecici/) — [Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) ## B12 Vitamini Testi Yapılan Hastanelerimiz [!\[Lokman Hekim İstanbul Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-istanbul-hastanesi.webp) Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[Lokman Hekim Akay Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-akay-hastanesi.webp) Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[LHÜ Ankara Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-ankara-hastanesi.webp) LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[Lokman Hekim Etlik Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/etlik-hastanesi.webp) Lokman Hekim Etlik Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[Lokman Hekim Van Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-van-hastanesi.webp) Lokman Hekim Van Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) Sayfa İçerik Tablosu Yorgunluk, unutkanlık, el ve ayaklarda uyuşma gibi şikâyetlerin araştırılmasında hekimin istediği tahlillerden biri B12 vitamini testidir. B12 eksikliği yavaş geliştiği ve belirtileri başka sorunlarla karışabildiği için tanıda bu kan tahlili belirleyici rol oynar. B12 eksikliği erken dönemde fark edilip tedavi edildiğinde tamamen düzelebilir. Uzun süre fark edilmediğinde ise sinir sisteminde kalıcı hasara yol açabileceği için risk taşıyan kişilerde düzenli ölçüm önemlidir. ## B12 Vitamini Nedir? B12 vitamini (kobalamin), alyuvarların yapımı, sinir sisteminin sağlıklı çalışması ve hücrelerin DNA üretimi için gerekli olan bir vitamindir. Vücut B12’yi kendisi üretemez; bu vitamin et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri gibi hayvansal besinlerle alınır. Besinlerle alınan B12’nin emilebilmesi için midede üretilen ve “intrinsik faktör” adı verilen bir proteine bağlanması gerekir. Bu karmaşık emilim yolunun herhangi bir aşamasında oluşan sorun, yeterli beslenmeye rağmen eksikliğe yol açabilir. Vücut B12’yi karaciğerde yıllarca yetecek miktarda depoladığı için eksiklik çoğu zaman yavaş gelişir. i Tıbbi terim B12 Eksikliğinde Geçen Terimler **İntrinsik faktör:** Midede üretilen ve B12 vitamininin bağırsaklardan emilmesini sağlayan proteindir. **Pernisiyöz anemi:** Bağışıklık sisteminin intrinsik faktörü üreten mide hücrelerine zarar vermesi sonucu B12 emiliminin bozulduğu kansızlık türüdür. **Homosistein ve metilmalonik asit:** B12 eksikliğinde kanda yükselen maddelerdir. B12 değeri sınırda çıktığında eksikliği doğrulamak için ölçülebilir. ## B12 Testi Neden İstenir? B12 testi, B12 eksikliğinden şüphelenildiğinde ve eksiklik açısından risk taşıyan kişilerde istenir. Eksiklik hem kan değerlerini hem de sinir sistemini etkileyebildiği için belirtiler oldukça çeşitlidir. ### B12 Eksikliği Belirtileri Nelerdir? B12 eksikliğini düşündüren belirtiler şunlardır: - Halsizlik, çabuk yorulma ve nefes darlığı - El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve denge bozukluğu - Unutkanlık, dikkat dağınıklığı ve ruh hali değişiklikleri - Dilde kızarıklık, yanma ve ağızda yaralar - Ciltte solukluk ya da hafif sararma Hemogramda alyuvarların büyük olduğunu gösteren MCV yüksekliği ve kansızlık saptanan kişilerde de B12’ye bakılır. Vegan beslenenler, ileri yaştaki kişiler, mide ameliyatı geçirenler ve uzun süre mide asidini azaltan ilaç ya da diyabet ilacı metformin kullananlar eksiklik açısından risk altındadır. ## B12 Testi Nasıl Yapılır? B12 testi, koldaki bir toplardamardan alınan kan örneğiyle yapılır. Laboratuvarlarımızın test rehberi, B12 vitamini için kanın 10–12 saatlik açlıktan sonra sabah verilmesini önermektedir. Bu sürede su içilebilir. Testten önce şu noktalara dikkat edilmesi önerilir: - B12 takviyesi, B12 iğnesi ya da B vitamini içeren bir multivitamin kullanıyorsanız hekiminize bildirmeniz gerekir. Takviyeler sonucu yükselterek eksikliği gizleyebilir. - Saç, cilt ve tırnak için kullanılan yüksek doz biyotin (B7 vitamini) bazı vitamin ve hormon testlerini yanıltabilir. Kullanıyorsanız hekiminize bildirmeniz ve hekim önerirse tahlilden önce ara vermeniz gerekir. - Düzenli kullanılan ilaçlar hekime danışılmadan bırakılmamalıdır. B12 sonucu çoğu zaman aynı gün çıkar. Lokman Hekim hastanelerinde verdiğiniz tahlillerin sonuçlarına [e-Hizmetler](https://e-hizmetler.lhh.com.tr/) üzerinden ulaşabilirsiniz. ## B12 Vitamini Kaç Olmalı? Yetişkinlerde B12 vitamininin normal değeri yaklaşık 197–771 pg/mL arasındadır. Bu aralık kullanılan yönteme göre laboratuvardan laboratuvara değişebilir; bazı raporlarda sonuç pmol/L birimiyle verilir. | B12 (pg/mL) | B12 (pmol/L) | Değerlendirme | | --- | --- | --- | | 197’nin altında | 145’in altında | Düşük | | 197–771 | 145–569 | Referans aralığında | | 771’in üzerinde | 569’un üzerinde | Yüksek | B12 değerinin alt sınıra yakın olduğu (yaklaşık 200–300 pg/mL) durumlarda belirtiler varsa eksiklik tam olarak dışlanamaz. Hekim bu durumda homosistein ya da metilmalonik asit testi isteyebilir. Sonucunuzu raporunuzda yazan referans aralığıyla karşılaştırmanız gerekir. B12 sonucunuzu aşağıdaki araçla, raporunuzdaki referans aralığına göre yorumlayabilirsiniz. — Sonucunuzu girdiğinizde değeriniz bu ölçekte gösterilir. Değerlendirme — Referans aralığı — Başvurulacak bölüm — Girdiğiniz değerler yalnız tarayıcınızda işlenir; hiçbir yere gönderilmez ve kaydedilmez. ## B12 Eksikliği Ne Anlama Gelir? B12 eksikliği, vücudun sağlıklı alyuvar üretmek ve sinir sistemini korumak için yeterli B12 bulamadığını gösterir. Eksiklik ilerledikçe alyuvarlar büyür ve sayıları azalır; bu durum kansızlığa yol açar. Sinirlerin çevresindeki koruyucu kılıf da etkilenebildiği için uyuşma ve denge sorunları gelişebilir. B12 eksikliğinin başlıca nedenleri şunlardır: - Vegan beslenme ya da hayvansal besinlerin az tüketilmesi - Pernisiyöz anemi gibi midede emilimi bozan hastalıklar - Mide ameliyatları ve obezite cerrahisi - Çölyak ve Crohn hastalığı gibi bağırsak hastalıkları - Mide asidini azaltan ilaçların ve metforminin uzun süre kullanılması - İleri yaşta mide asidinin azalması Tedavide eksikliğin nedenine ve derecesine göre ağızdan yüksek doz B12 ya da kas içine yapılan B12 iğneleri kullanılır. Emilim sorunu olan kişilerde, örneğin pernisiyöz anemide, tedavinin ömür boyu sürmesi gerekebilir. Tedaviye erken başlandığında kansızlık birkaç hafta içinde düzelmeye başlar; sinir sistemine ait belirtilerin düzelmesi ise daha uzun sürebilir. Tedavi biçimini ve süresini hekim belirler. ## B12 Yüksekliği Ne Anlama Gelir? B12 yüksekliği çoğu zaman B12 takviyesi ya da iğnesi kullanımına bağlıdır ve genellikle tek başına zararlı değildir. Bağırsaklardan emilebilen B12 miktarı sınırlı olduğu için besinlerle alınan B12 yükselmeye yol açmaz; vücut emilen fazla B12’yi de idrarla atar. Takviye kullanmayan bir kişide B12’nin belirgin yüksek bulunması ise karaciğer hastalıkları, böbrek yetmezliği ya da bazı kan hastalıklarıyla ilişkili olabilir. Bu durumda iç hastalıkları uzmanı sonucu diğer tahlillerle birlikte değerlendirir ve gerekirse ek testler ister. ## B12 Sonucu İçin Hangi Bölüme Başvurulur? B12 düşük ya da açıklanamayan biçimde yüksek çıktığında ilk değerlendirme için [iç hastalıkları](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/ic-hastaliklari-dahiliye/) uzmanına başvurulabilir. Uyuşma, denge bozukluğu ya da unutkanlık gibi sinir sistemi belirtileri belirginse [nöroloji](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/noroloji/), emilim sorunu düşünüldüğünde [gastroenteroloji](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/gastroenteroloji/), ağır kansızlıkta [hematoloji](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/hematoloji/) uzmanının görüşü alınır. Belirgin nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma ya da kısa sürede gelişen yürüme güçlüğü aynı gün değerlendirilmesi gereken belirtilerdir. Bu belirtiler varsa acil servise başvurulmalıdır. İç Hastalıkları ## B12 Eksikliği Belirtilerini İhmal Etmeyin B12 sonucunuzun şikâyetleriniz ve diğer tahlillerinizle birlikte değerlendirilmesi için iç hastalıkları uzmanından randevu alabilirsiniz. [İç Hastalıkları (Dahiliye)](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/ic-hastaliklari-dahiliye/) ## Sıkça Sorulan Sorular B12 Kaç Olursa Tehlikelidir? B12’nin 150 pg/mL’nin altına düşmesi belirgin eksikliği gösterir ve özellikle sinir sistemi belirtileri varsa tedaviye gecikmeden başlanmalıdır. Daha hafif düşüklükler de zamanla ilerleyebileceği için alt sınırın altındaki her sonucun hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. B12 Eksikliğinde Ne Yemeli? B12 vitamini doğal olarak yalnız hayvansal besinlerde bulunduğu için eksiklikte et, sakatat, balık, yumurta, süt ve süt ürünlerinin düzenli tüketilmesi önerilir. Vegan beslenen kişiler B12 eklenmiş gıdalardan ya da hekimin önerdiği takviyeden yararlanabilir. Eksikliğin nedeni mide ya da bağırsaktaki bir emilim sorunuysa beslenme tek başına yeterli olmaz ve tedaviyi hekim belirler. B12 İğnesi mi, Hap mı Daha Etkili? Emilim sorunu olmayan kişilerde ağızdan alınan yüksek doz B12, iğne kadar etkili olabilir. Pernisiyöz anemi, mide ameliyatı ya da ciddi sinir sistemi belirtileri gibi durumlarda ise hekim genellikle B12 iğnesi ile tedaviye başlar. B12 Eksikliği Ne Kadar Sürede Düzelir? Tedaviye başlandıktan sonra halsizlik birkaç gün ile birkaç hafta içinde azalmaya başlar ve kan değerleri genellikle 6–8 hafta içinde düzelir. Uyuşma gibi sinir sistemi belirtilerinin düzelmesi ise aylar sürebilir; tedavinin hekimin önerdiği süre boyunca sürdürülmesi önemlidir. B12 Eksikliği Saç Dökülmesi Yapar mı? B12 eksikliği, saç köklerinin beslenmesini etkileyerek saç dökülmesine katkıda bulunabilir. Saç dökülmesinin demir eksikliği ve tiroid hastalıkları gibi başka nedenleri de olduğu için hekim genellikle bu değerlere birlikte bakar. ## Yararlanılan Bilimsel Kaynaklar Bu yazı; B12 vitamini testi ve B12 eksikliği hakkında güvenilir kurum kaynakları ve klinik kılavuzlar incelenerek hazırlanmıştır. 1. [ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri Diyet Takviyeleri Ofisi (NIH ODS) — B12 vitamini](https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB12-HealthProfessional/) 2. [ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi (MedlinePlus) — B12 vitamini düzeyi testi](https://medlineplus.gov/ency/article/003705.htm) 3. [İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) — B12 vitamini ya da folat eksikliği anemisi](https://www.nhs.uk/conditions/vitamin-b12-or-folate-deficiency-anaemia/) 4. [İngiliz Hematoloji Standartları Komitesi (BSH) — Kobalamin ve folat bozukluklarının tanı ve tedavi kılavuzu](https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/bjh.12959)