--- title: "TSH Nedir, Kaç Olmalı? Yüksekliği ve Düşüklüğü" description: "TSH, tiroid bezinin çalışmasını düzenleyen hormondur. Normal değerlerini, yüksekliğinin ve düşüklüğünün anlamını yazımızda bulabilirsiniz." canonical: "https://lokmanhekim.com.tr/test-ve-tetkikler/tsh/" language: "tr" date_published: "2026-10-31T08:00:00+00:00" date_modified: "2026-11-09T09:52:54+00:00" --- ![Hormon tahlili için mikroplakaya pipetle örnek konması](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/uploads/2026/10/tsh-testi-1024x572.webp) # TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon) Testi TSH (tiroid uyarıcı hormon), hipofiz bezinden salgılanan ve tiroid bezini hormon üretmeye yönlendiren hormondur. Yetişkinlerde TSH’nin normal değeri yaklaşık 0,27–4,2 µIU/mL arasındadır. Yüksek TSH çoğu zaman tiroid bezinin az çalıştığını, düşük TSH ise fazla çalıştığını gösterir ve sonuç serbest T4 ile birlikte yorumlanır. [Sizi Arayalım](#iletisim) ## Endokrinoloji Hekimlerimiz - [Prof. Dr. Derun Taner ERTUĞRUL](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/prof-dr-derun-taner-ertugrul/) — [LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) - [Doç. Dr. Tülay OMMA](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/doc-dr-tulay-omma/) — [Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) - [Uzm. Dr. Fatıma BAYRAMOVA](https://lokmanhekim.com.tr/doktor/uzm-dr-fatima-bayramova/) — [Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) ## TSH Testi Yapılan Hastanelerimiz [!\[Lokman Hekim İstanbul Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-istanbul-hastanesi.webp) Lokman Hekim İstanbul Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-istanbul-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[Lokman Hekim Akay Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-akay-hastanesi.webp) Lokman Hekim Akay Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-akay-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[LHÜ Ankara Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-ankara-hastanesi.webp) LHÜ Ankara Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-ankara-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[Lokman Hekim Etlik Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/etlik-hastanesi.webp) Lokman Hekim Etlik Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/etlik-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) [!\[Lokman Hekim Van Hastanesi\](https://lokmanhekim.com.tr/wp-content/plugins/doktor-yonetimi/moduller/hekim-atama/assets/images/hospitals/lokman-hekim-van-hastanesi.webp) Lokman Hekim Van Hastanesi](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/) [Hastaneyi İncele](https://lokmanhekim.com.tr/hastane/lokman-hekim-van-hastanesi/)[444 9 911](tel:4449911) Sayfa İçerik Tablosu Tiroid bezinin nasıl çalıştığını anlamak için bakılan ilk tahlil TSH testidir. TSH, tiroid bezi az ya da fazla çalışmaya başladığında tiroid hormonlarından önce değiştiği için tiroid hastalıklarını erken dönemde fark etmeyi sağlar. TSH sonucu tek başına değil, serbest T4 ve gerektiğinde serbest T3 değerleriyle birlikte yorumlanır. Tiroid ilacı kullanan kişilerde ise TSH, ilaç dozunun yeterli olup olmadığını gösteren temel ölçüdür. ## TSH Nedir? TSH (tiroid uyarıcı hormon), beynin tabanındaki hipofiz bezinden salgılanan ve tiroid bezini hormon üretmeye yönlendiren bir hormondur. Kanda tiroid hormonları azaldığında hipofiz daha fazla TSH salgılar ve tiroid bezini çalışmaya zorlar. Tiroid hormonları arttığında ise TSH salgısı azalır. Bu geri bildirim düzeni nedeniyle TSH ile tiroid hormonları genellikle ters yönde değişir. Yüksek TSH çoğu zaman tiroid bezinin az çalıştığını, düşük TSH ise fazla çalıştığını gösterir. Tiroid bezinin yapısı ve hastalıkları [tiroid](https://lokmanhekim.com.tr/blog/tiroid/) yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. i Tıbbi terim Tiroid Tahlillerinde Geçen Terimler **Serbest T4 (sT4):** Tiroid bezinin ürettiği başlıca hormonun kanda proteinlere bağlı olmayan, etkin kısmıdır. **Serbest T3 (sT3):** Çoğunlukla T4’ün dokularda dönüşmesiyle oluşan ve daha güçlü etki gösteren tiroid hormonunun serbest kısmıdır. **Anti-TPO:** Bağışıklık sisteminin tiroid bezine karşı ürettiği bir antikordur. Haşimato (Hashimoto) tiroiditinin tanısında kullanılır. ## TSH Testi Neden İstenir? TSH testi, tiroid bezinin az ya da fazla çalıştığından şüphelenildiğinde ve tiroid hastalıklarının takibinde istenir. Tiroid hastalıklarının belirtileri yorgunluk, kilo değişimi ve ruh hâli değişiklikleri gibi pek çok başka sorunla karışabildiği için tanıda TSH testinin sonucu belirleyici rol oynar. Hekim aşağıdaki durumlarda TSH testi isteyebilir: - Açıklanamayan yorgunluk, kilo artışı ya da kaybı, üşüme ya da sıcağa dayanamama - Çarpıntı, el titremesi, saç dökülmesi ve cilt kuruluğu - Boyunda şişlik, guatr ya da tiroid nodülü - Tiroid ilacına başlandıktan ya da doz değiştirildikten sonra - Gebelik planı, gebelik dönemi, adet düzensizliği ve gebe kalmakta güçlük - Kolesterol yüksekliği ve düzenli sağlık kontrolleri Yenidoğanlarda doğuştan tiroid yetmezliğini erken fark etmek için [topuk kanında](https://lokmanhekim.com.tr/blog/topuk-kani-taramasi-nedir-topuk-kani-hangi-hastaliklar-icin-alinir-yenidoganlarda-topuk-kani-ne-zaman-alinir-topuk-kani-testi-nasil-yapilir/) da TSH’ye bakılır. Bu tarama, Sağlık Bakanlığı’nın yenidoğan tarama programı kapsamında yapılmaktadır. ## TSH Testi Nasıl Yapılır? TSH testi, koldaki bir toplardamardan alınan kan örneğiyle yapılır. TSH gün içinde değişebildiği için laboratuvarlarımızın test rehberi, kanın sabah saatlerinde ve aç karnına verilmesini önermektedir. Takip ölçümlerinin her seferinde benzer saatte yapılması, sonuçların birbiriyle karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Testten önce şu noktalara dikkat edilmesi önerilir: - Tiroid ilacı kullanıyorsanız ilacınızı tahlil günü hangi saatte almanız gerektiğini hekiminize sormanız önerilir. Takip tahlillerinde ilacın kan verildikten sonra alınması sık uygulanan bir yöntemdir. - Saç, cilt ve tırnak için kullanılan yüksek doz biyotin (B7 vitamini) takviyeleri bazı hormon testlerini yanıltabilir. Biyotin kullanıyorsanız hekiminize bildirmeniz ve hekim önerirse tahlilden önce ara vermeniz gerekir. - Kortizon ve bazı kalp ilaçları gibi ilaçlar tiroid testlerini etkileyebilir; kullanılan ilaçlar hekime danışılmadan bırakılmamalıdır. TSH sonucu çoğu zaman aynı gün çıkar. Lokman Hekim hastanelerinde verdiğiniz tahlillerin sonuçlarına [e-Hizmetler](https://e-hizmetler.lhh.com.tr/) üzerinden ulaşabilirsiniz. ## TSH Kaç Olmalı? Yetişkin kadın ve erkeklerde TSH’nin normal değeri yaklaşık 0,27–4,2 µIU/mL arasındadır. Bu aralık laboratuvarın kullandığı yönteme göre küçük farklılıklar gösterebilir; ileri yaşta üst sınır biraz daha yüksek kabul edilebilir, gebelikte ise daha düşük hedefler kullanılır. TSH’nin anlamı, serbest T4 ile birlikte değerlendirildiğinde netleşir: | TSH | Serbest T4 | Olası anlamı | | --- | --- | --- | | Yüksek | Düşük | Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi) | | Yüksek | Normal | Gizli (subklinik) hipotiroidi | | Düşük | Yüksek | Tiroid bezinin fazla çalışması (hipertiroidi) | | Düşük | Normal | Gizli (subklinik) hipertiroidi | | Düşük ya da normal | Düşük | Hipofiz bezine bağlı tiroid yetmezliği (seyrek) | Sonucunuzu raporunuzda yazan referans aralığıyla karşılaştırmanız gerekir. Tiroid ilacı kullanan kişilerde hedef TSH değerini, kişinin yaşına ve hastalığına göre hekim belirler. TSH sonucunuzu aşağıdaki araçla, raporunuzdaki referans aralığına göre yorumlayabilirsiniz. — Sonucunuzu girdiğinizde değeriniz bu ölçekte gösterilir. Değerlendirme — Referans aralığı — Başvurulacak bölüm — Girdiğiniz değerler yalnız tarayıcınızda işlenir; hiçbir yere gönderilmez ve kaydedilmez. ## TSH Yüksekliği Ne Anlama Gelir? TSH yüksekliği çoğu zaman tiroid bezinin yeterince hormon üretemediğini, yani hipotiroidiyi gösterir. Hipofiz, azalan tiroid hormonunu telafi etmek için daha fazla TSH salgılar. İyot eksikliğinin görülmediği bölgelerde hipotiroidinin en sık nedeni, bağışıklık sisteminin tiroid bezine zarar verdiği [Haşimato tiroiditidir](https://lokmanhekim.com.tr/blog/hasimato-nedir/). TSH yüksekliğine yol açabilen diğer durumlar şunlardır: - Tiroid ilacının dozunun yetersiz olması ya da düzensiz kullanılması - Tiroid ameliyatı ya da radyoaktif iyot tedavisi - İyot eksikliği - Lityum ve amiodaron gibi bazı ilaçlar - Ağır bir hastalıktan iyileşme dönemi TSH hafif yüksek, serbest T4 normalse buna gizli (subklinik) hipotiroidi denir. Bu durumda tedavi kararı TSH düzeyine, yaşa, belirtilere, gebelik planına ve anti-TPO sonucuna göre verilir; hekim çoğu zaman testi birkaç ay sonra tekrarlar. Tedavi gerektiğinde eksik hormon, her gün aç karnına alınan tiroid hormonu ilacıyla yerine konur. ## TSH Düşüklüğü Ne Anlama Gelir? TSH düşüklüğü çoğu zaman tiroid bezinin fazla hormon ürettiğini, yani hipertiroidiyi gösterir. Hipertiroidinin en sık nedenleri Graves hastalığı ve fazla hormon üreten tiroid nodülleridir. Tiroid iltihabının (tiroidit) ilk döneminde de bezdeki hormon kana geçtiği için TSH geçici olarak düşebilir. Tiroid ilacının gereğinden yüksek dozda kullanılması da TSH’yi düşürür. Gebeliğin ilk üç ayında gebelik hormonu tiroid bezini uyardığı için TSH’nin hafif düşük çıkması beklenen bir durumdur. TSH düşüklüğü uzun süre devam ettiğinde kalp ritim bozukluğu ve kemik erimesi riski artar. Bu nedenle düşük TSH saptanan kişilerde endokrinoloji uzmanı serbest T4 ve T3’e, gerektiğinde tiroid ultrasonu ve sintigrafisine bakarak nedeni belirler. i Tıbbi terim Tiroidin Fazla Çalışmasında Geçen Terimler **Graves hastalığı:** Bağışıklık sisteminin ürettiği antikorların tiroid bezini sürekli uyarması sonucu bezin gereğinden fazla hormon ürettiği hastalıktır. Bazı kişilerde gözlerin öne doğru çıkmasına da yol açabilir. **Tiroid sintigrafisi:** Çok az miktarda radyoaktif madde verildikten sonra bu maddenin tiroid bezinde nasıl tutulduğunu gösteren görüntüleme yöntemidir. Fazla hormonun bezin tamamından mı, bir nodülden mi yoksa tiroid iltihabından mı kaynaklandığını ayırt etmeye yardımcı olur. ## TSH Sonucu İçin Hangi Bölüme Başvurulur? TSH sonucu referans aralığının dışında çıktığında [endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/endokrinoloji-ve-metabolizma-hastaliklari/) uzmanına başvurulabilir. İlk değerlendirme [iç hastalıkları](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/ic-hastaliklari-dahiliye/) uzmanı tarafından da yapılabilir. Gebelikte ya da gebelik planlarken tiroid testlerinin kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla birlikte değerlendirilmesi önerilir. Tiroid hastalığı bilinen bir kişide yüksek ateş, çok hızlı ve düzensiz kalp atımı, aşırı huzursuzluk ya da bilinç bulanıklığı; tiroid yetmezliği olan bir kişide ise belirgin uyuşukluk ve vücut ısısında düşme acil değerlendirme gerektirir. Bu belirtiler varsa en yakın acil servise başvurulmalıdır. Endokrinoloji ## Tiroid Belirtilerini İhmal Etmeyin TSH sonucunuzun serbest T4 ve diğer tiroid testlerinizle birlikte değerlendirilmesi için endokrinoloji uzmanından randevu alabilirsiniz. [Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları](https://lokmanhekim.com.tr/tibbi-birim/endokrinoloji-ve-metabolizma-hastaliklari/) ## Sıkça Sorulan Sorular TSH Kaç Olursa İlaç Başlanır? TSH’nin 10 µIU/mL’nin üzerinde olduğu yetişkinlerde serbest T4 normal olsa bile çoğu zaman tedavi başlanır. TSH’nin üst sınır ile 10 arasında olduğu durumlarda ise karar yaş, belirtiler, gebelik planı ve anti-TPO sonucuna göre hekim tarafından verilir. Hamilelikte TSH Kaç Olmalı? Gebelikte tiroid hormonu ihtiyacı arttığı için TSH için daha düşük üst sınırlar kullanılır; ilk üç ayda TSH’nin genellikle 4 µIU/mL’nin altında olması hedeflenir. Gebelikte hedef değer ve tedavi ihtiyacı, laboratuvarın gebeliğe özgü aralıklarına göre kadın hastalıkları ve doğum ile endokrinoloji uzmanlarınca belirlenir. TSH Yüksekliği Kilo Aldırır mı? Tiroid bezinin az çalışması metabolizmayı yavaşlattığı için birkaç kilogram kadar kilo artışına ve vücutta ödeme yol açabilir. Tedaviyle tiroid hormonları dengelendiğinde bu ödemin bir kısmı geriler; belirgin kilo fazlalığının nedeni çoğu zaman yalnız tiroid değildir. TSH Normal Ama Belirtilerim Devam Ediyor, Ne Yapmalıyım? TSH’nin normal olması tiroid bezinin bu ölçümde olağan çalıştığını gösterir ve yorgunluk gibi belirtilerin başka nedenleri araştırılmalıdır. Hekim kansızlık, B12 ve D vitamini eksikliği ya da uyku sorunları gibi durumları değerlendirebilir; tiroid nodülü şüphesinde TSH normal olsa bile ultrason isteyebilir. TSH Yüksekliği Nasıl Düşürülür? TSH yüksekliği, nedeni olan tiroid yetmezliği tedavi edildiğinde düşer; bunun için hekim çoğu zaman eksik hormonu yerine koyan tiroid hormonu ilacı başlatır. İlacın her gün aynı saatte, aç karnına ve kahvaltıdan yaklaşık yarım saat önce alınması etkisini artırır. Beslenme değişiklikleri ve bitkisel ürünler tiroid yetmezliğinde TSH’yi tek başına düşürmez; iyot takviyeleri de hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. TSH Kaç Olursa Tehlikelidir? TSH için tek başına tehlikeli kabul edilen bir sınır yoktur; değer, serbest T4 ve belirtilerle birlikte anlam kazanır. TSH’nin 10 µIU/mL’nin üzerine çıkması tiroidin belirgin biçimde az çalıştığını, 0,1 µIU/mL’nin altına inmesi ise belirgin biçimde fazla çalıştığını düşündürür. Bu sonuçların gecikmeden endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir. ## Yararlanılan Bilimsel Kaynaklar Bu yazı; TSH testi ve tiroid işlevlerinin değerlendirilmesi hakkında güvenilir kurum kaynakları ve klinik kılavuzlar incelenerek hazırlanmıştır. 1. [ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi (MedlinePlus) — TSH (tiroid uyarıcı hormon) testi](https://medlineplus.gov/lab-tests/tsh-thyroid-stimulating-hormone-test/) 2. [Amerikan Tiroid Derneği (ATA) — Tiroid fonksiyon testleri](https://www.thyroid.org/thyroid-function-tests/) 3. [Amerikan Tiroid Derneği (ATA) — Gebelikte ve doğum sonrası tiroid hastalıklarının tanı ve tedavi kılavuzu](https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/thy.2016.0457) 4. [İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) — Tiroid bezinin az çalışması](https://www.nhs.uk/conditions/underactive-thyroid-hypothyroidism/)