Aşırı Terleme (Hiperhidroz) Nedir? Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Aşırı terleme (hiperhidroz), vücudun serinlemek için ihtiyaç duyduğundan çok daha fazla ter üretmesidir. Çoğu zaman belirli bir hastalığa bağlı olmadan avuç içi, ayak tabanı, koltuk altı ve yüz bölgesinde ortaya çıkar. Bazı kişilerde ise tiroid hastalıkları, kan şekeri düşüklüğü, enfeksiyonlar, menopoz ya da kullanılan ilaçlar gibi başka bir nedenin belirtisi olabilir. Tedavi, terlemenin nedenine ve görüldüğü bölgeye göre antiperspirant ürünler, iyontoforez, botoks uygulaması, ilaç tedavisi ve uygun kişilerde cerrahi yöntemler arasından planlanır.
Terleme, vücudun sıcaklık dengesini korumak ve fazla ısıyı uzaklaştırmak için gerçekleştirdiği doğal bir fizyolojik süreçtir. Özellikle sıcak hava, egzersiz, stres, heyecan ve fiziksel aktivite sırasında terleme görülmesi normal kabul edilir.
Bazı kişilerde ise terleme, vücudun ihtiyacından çok daha fazla gerçekleşebilir ve günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir. Aşırı terleme (hiperhidroz) olarak adlandırılan bu durum, kişinin kontrolü dışında normalden fazla terlemesiyle ortaya çıkan bir sağlık problemidir.
Hiperhidroz yalnızca sıcak havalarda görülen bir terleme değildir. Bazı kişilerde serin ortamlarda, dinlenme sırasında veya herhangi bir tetikleyici olmadan da yoğun terleme meydana gelebilir. Bu terleme sosyal yaşamı, iş hayatını, kişisel ilişkileri ve günlük aktiviteleri etkileyebilecek düzeye ulaşabilir.
Özellikle ellerin sürekli terlemesi, kıyafetlerin kısa sürede ıslanması, ayakkabı içinde yoğun nem oluşması veya gece kıyafet değiştirecek kadar terleme yaşanması hiperhidroz açısından değerlendirilmesi gereken durumlardır.
Aşırı Terleme (Hiperhidroz) Ne Kadar Yaygındır?
Hiperhidroz toplumda sık görülen ancak çoğu zaman normal terleme olarak değerlendirildiği için göz ardı edilen bir durumdur. ABD’de yapılan araştırmalar, 20–60 yaş arasındaki yetişkinlerin yaklaşık yüzde 3’ünde hiperhidroz görüldüğünü göstermektedir.
Hiperhidroz çoğunlukla çocukluk ya da ergenlik döneminde başlar ve genç erişkinlik döneminde belirginleşebilir. Kadınlarda da erkeklerde de görülür ve ailesinde aşırı terleme öyküsü bulunan kişilerde daha sık ortaya çıkar.
Terleme miktarı kişiden kişiye değişebildiği için tanıda yalnızca terleme miktarı değil, terlemenin kişinin günlük yaşamı üzerindeki etkisi de değerlendirilir.
Aşırı Terleme Neden Olur?
Aşırı terleme bazı kişilerde herhangi bir hastalık olmadan ortaya çıkarken bazı durumlarda altta yatan farklı bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Bu nedenle hiperhidroz temel olarak iki grupta incelenir.
Birincil (Primer) Hiperhidroz Nedir?
Primer hiperhidrozda aşırı terleme genellikle belirli bir hastalığa bağlı değildir. Ter bezlerini kontrol eden sempatik sinirlerin aşırı çalışması sonucunda ortaya çıkabilir.
Bu tür aşırı terleme çoğunlukla şu bölgelerde görülür:
El içleri
Ayak tabanları
Koltuk altları
Yüz ve baş bölgesi
Primer hiperhidroz genellikle iki taraflı ve simetrik olarak ortaya çıkar. Örneğin her iki elin veya her iki koltuk altının aşırı terlemesi sık karşılaşılan durumlardandır.
Bu durum çoğunlukla çocukluk veya gençlik döneminde başlar ve kişinin yaşam kalitesini etkileyebilir.
İkincil (Sekonder) Hiperhidroz Neden Olur?
Sekonder hiperhidroz, başka bir sağlık sorununa veya bazı dış etkenlere bağlı olarak gelişen aşırı terlemedir. Primer hiperhidrozdan farklı olarak çoğunlukla vücudun geniş bir bölümünde görülür ve uyku sırasında da sürebilir.
Aşırı terlemeye neden olabilecek durumlar şunlardır:
Tiroid bezinin fazla çalışması (hipertiroidi)
Diyabet ve kan şekeri düşüklüğü atakları
Enfeksiyon hastalıkları
Hormonal değişimler
Menopoz dönemi
Parkinson hastalığı gibi bazı nörolojik hastalıklar
Bazı ilaçların yan etkileri
Obezite
Alkol kullanımı
Stres ve yoğun kaygı durumları
Özellikle daha önce olmayan bir terlemenin aniden başlaması, gece terlemelerinin eşlik etmesi veya kilo kaybı, ateş, halsizlik gibi belirtilerle birlikte görülmesi durumunda altta yatan nedenlerin araştırılması önemlidir.
Aşırı Terleme Hangi Hastalıkların Belirtisi Olabilir?
Aşırı terleme her zaman tek başına bir hastalık anlamına gelmez ancak istirahat hâlinde ortaya çıkan, gece uykudan uyandıran, ani başlayan veya başka belirtilerle birlikte görülen aşırı terlemeler bazı sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Bu durumda terlemeye eşlik eden belirtiler, nedenin anlaşılmasında yol gösterir.
Tiroid Hastalıkları ve Aşırı Terleme
Tiroid bezinin fazla çalışması (hipertiroidi), metabolizmanın hızlanmasına neden olur. Metabolizma hızındaki artış vücut ısısının yükselmesine ve buna bağlı olarak terleme miktarının artmasına yol açabilir.
Tiroid kaynaklı aşırı terlemeye şu belirtiler eşlik edebilir:
Kalp çarpıntısı
Hızlı kilo kaybı
Ellerde titreme
Sinirlilik ve huzursuzluk
Sıcağa tahammülsüzlük
Uyku problemleri
Bu belirtilerle birlikte görülen aşırı terlemelerde tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi gerekebilir.
Diyabet ve Aşırı Terleme İlişkisi
Diyabet hastalarında bazı durumlarda terleme artışı görülebilir. Özellikle kan şekerinin hızlı düşmesi (hipoglisemi), vücudun stres yanıtı oluşturmasına ve terleme gibi belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Kan şekeri düşüklüğünde görülebilecek belirtiler şunlardır:
Soğuk terleme
Titreme
Çarpıntı
Ani açlık hissi
Baş dönmesi
Halsizlik
Konsantrasyon güçlüğü
Diyabeti olan kişilerin tekrarlayan aşırı terleme ataklarında kan şekeri düzeylerini takip etmeleri ve hekimlerinin önerilerine uygun hareket etmeleri önemlidir.
Enfeksiyon Hastalıklarında Aşırı Terleme
Vücut, enfeksiyonlarla mücadele ederken bağışıklık sistemi aracılığıyla ateş gibi çeşitli yanıtlar oluşturur. Bu nedenle ateşli hastalıklar sırasında, özellikle ateş düşerken terleme artışı görülebilir.
Ateş, üşüme-titreme, halsizlik ve gece terlemesi gibi belirtilerle birlikte görülen aşırı terlemeler enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.
Geçmeyen veya tekrarlayan gece terlemelerinde altta yatan nedenin belirlenmesi önemlidir. Özellikle haftalarca süren öksürük, ateş ve kilo kaybıyla birlikte görülen gece terlemesi, verem (tüberküloz) gibi uzun süren enfeksiyonların belirtisi olabilir.
Menopoz Döneminde Aşırı Terleme
Hormonal değişimler, özellikle kadınlarda menopoz döneminde terleme artışına neden olabilir. Östrojen seviyelerindeki değişimler, vücudun sıcaklık kontrol mekanizmasını etkileyerek ani sıcak basmalarına ve terleme ataklarına yol açabilir.
Menopoz döneminde görülebilen belirtiler şunlardır:
Ani sıcak basması
Gece terlemesi
Uyku düzensizliği
Kalp çarpıntısı
Ruh hâli değişimleri
Bu dönemde yaşam tarzı düzenlemelerinden yararlanılabilir ve gerekli durumlarda hekim uygun tedavi seçeneklerini değerlendirebilir.
Bazı İlaçlar Aşırı Terlemeye Neden Olabilir
Bazı ilaçların yan etkileri arasında terleme artışı bulunabilir. Terleme üzerinde etkili olabilen ilaçlar arasında şunlar yer alır:
Bazı ağrı kesiciler
Hormon ilaçları
Antidepresanlar
Ateş düşürücü ilaçlar
İnsülin gibi kan şekerini düşüren ilaçlar
Yeni bir ilaca başladıktan sonra ortaya çıkan aşırı terleme durumlarında kullanılan ilaçların hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir. İlacı hekime danışmadan bırakmak ya da dozunu değiştirmek ise başka sağlık sorunlarına yol açabilir.
Gece Aşırı Terleme Neden Olur?
Uyku sırasında hafif terleme normal kabul edilir ancak kişinin kıyafetlerini veya yatağını değiştirmek zorunda kalacağı kadar yoğun terleme farklı nedenlerle ilişkili olabilir.
Gece terlemesine yol açabilecek durumlar şunlardır:
Oda sıcaklığının yüksek olması
Kalın kıyafet veya yatak kullanımı
Hormonal değişimler
Enfeksiyonlar
Tiroid hastalıkları
Kan şekeri düzensizlikleri
Bazı ilaçlar
Stres ve kaygı bozuklukları
Özellikle gece terlemesine kilo kaybı, uzun süren ateş, halsizlik veya açıklanamayan başka belirtiler eşlik ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.
Aşırı Terleme Vücutta Nerelerde Görülür?
Aşırı terleme vücudun farklı bölgelerinde ortaya çıkabilir. Terlemenin görüldüğü bölge, altta yatan neden ve tedavi yaklaşımı hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.
Koltuk Altında Aşırı Terleme
Koltuk altında aşırı terleme, hiperhidrozun en sık görülen türlerinden biridir. Bu bölgedeki yoğun terleme kıyafetlerde belirgin ıslaklığa, ter kokusunda artışa ve sosyal yaşamda rahatsızlık hissine yol açabilir.
Koltuk altı terlemesinde cilde sürülen (topikal) tedaviler, botoks uygulamaları ve uygun hastalarda farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
El ve Ayaklarda Aşırı Terleme
El ve ayak terlemesi özellikle günlük yaşamı etkileyen hiperhidroz türlerindendir. El terlemesi kalem tutmayı, bilgisayar kullanmayı ve el sıkışmayı zorlaştırabilir. Eller silindikten kısa süre sonra yeniden ıslanır ve terleme ileri düzeydeyse avuç içinde ter damlacıkları belirir.
Ayak terlemesi ise ayakkabı içinde nem artışı, koku oluşumu ve ayak mantarı gibi cilt sorunlarıyla ilişkili olabilir.
Baş ve Yüz Bölgesinde Aşırı Terleme
Baş ve yüz bölgesinde, özellikle alında görülen aşırı terlemenin nedenleri arasında primer hiperhidrozun yanı sıra hormonal değişimler, stres, metabolik hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve vücudun genelini etkileyen (sistemik) bazı hastalıklar bulunabilir.
Yüz ve baş bölgesindeki aşırı terleme özellikle sosyal ortamlarda kişide rahatsızlık hissi oluşturabilir. Tekrarlayan veya yaşam kalitesini etkileyen baş terlemesinde uzman görüşü alınması önerilir.
Sırt ve Vücutta Aşırı Terleme
Bazı kişilerde terleme yalnızca belirli bölgelerde değil, vücudun geniş alanlarında görülebilir. Sırtı, göğsü ve vücudun büyük bölümünü etkileyen bu tür yaygın terleme çoğunlukla sekonder hiperhidrozla ilişkilidir.
Sırtta ve vücutta aşırı terlemeye yol açabilecek nedenler şunlardır:
Sıcak ortam, yoğun fiziksel aktivite ve hava geçirmeyen kıyafetler
Hormonal değişimler
Enfeksiyonlar
Metabolik hastalıklar
Kullanılan ilaçlar
Yaygın vücut terlemesi özellikle yeni başladıysa değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
Aşırı Terleme Belirtileri Nelerdir?
Aşırı terleme (hiperhidroz) belirtileri, kişinin terleme miktarının normalden fazla olması ve bu durumun günlük yaşamı etkilemesiyle ortaya çıkar. Her bireyde terleme miktarı değişebilse de hiperhidrozda terleme genellikle kişinin kontrolü dışında gerçekleşir.
Aşırı terleme belirtileri arasında şunlar bulunabilir:
Ortam sıcaklığı normal olmasına rağmen yoğun terleme
Dinlenme sırasında veya herhangi bir fiziksel aktivite olmadan terleme
El, ayak, koltuk altı veya yüz bölgesinde belirgin terleme
Kıyafetlerin kısa sürede ıslanması
Ter nedeniyle kıyafet değiştirme ihtiyacı duyulması
El sıkışma, yazı yazma veya elektronik cihaz kullanmada zorluk yaşanması
Ayakkabı içinde yoğun nem oluşması
Gece kıyafet veya çarşaf değiştirecek kadar terleme
Terleme nedeniyle sosyal ortamlarda rahatsızlık veya özgüven kaybı yaşanması
Terleme uzun süre devam ettiğinde sürekli nemli kalan ciltte zamanla tahriş, soyulma ve sık tekrarlayan cilt enfeksiyonları da gelişebilir. Aşırı terleme yalnızca fiziksel bir belirti değildir. Kişinin sosyal hayatını, psikolojik durumunu ve yaşam kalitesini de etkileyebilir.
Aşırı Terleme Tanısı Nasıl Konulur?
Aşırı terleme tanısı, kişinin şikâyetlerinin ayrıntılı olarak dinlenmesiyle başlar. Hekim; terlemenin ne zaman başladığını, hangi bölgelerde görüldüğünü, günlük yaşamı nasıl etkilediğini ve eşlik eden başka belirtilerin olup olmadığını değerlendirir.
Fizik Muayene ve Hasta Öyküsü
Hiperhidroz değerlendirmesinde hastanın öyküsü önemli bir yere sahiptir. Hekim şu soruların yanıtlarını değerlendirebilir:
Aşırı terleme ne zaman başladı, ne kadar süredir devam ediyor ve ne sıklıkla tekrarlıyor?
Günün hangi saatlerinde artıyor, stres veya heyecanla artıyor mu?
El, ayak, koltuk altı veya yüz bölgesinde mi yoğunlaşıyor?
Uyku sırasında devam ediyor mu?
Ailede benzer şikâyeti olan biri var mı?
Düzenli kullanılan bir ilaç ya da bilinen bir hastalık var mı?
Bu bilgiler, terlemenin primer mi yoksa başka bir sağlık sorununa bağlı sekonder hiperhidroz mu olduğunu anlamaya yardımcı olur. Örneğin primer hiperhidrozda terleme çoğunlukla vücudun iki tarafında simetrik görülür ve uyku sırasında durur. Gece de süren, vücudun geniş bir bölümünü kaplayan ya da tek tarafta belirgin olan terleme ise başka bir nedenin araştırılmasını gerektirir. Fizik muayenede de terlemenin yoğunlaştığı bölgeler incelenir ve eşlik eden bulgular değerlendirilir.
Aşırı Terleme İçin Hangi Testler Yapılır?
Aşırı terlemenin nedenini anlamak için çoğunlukla kan testlerinden, terlemenin yerini ve şiddetini göstermek için ise ter testlerinden yararlanılır.
Bazı durumlarda aşırı terlemenin altında yatan hastalıkları belirlemek için şu tetkikler istenebilir:
Tiroid hormon testleri
Kan şekeri ölçümleri
Hormon değerlendirmeleri
Enfeksiyon araştırmaları
Ter testlerinden biri olan iyot-nişasta testinde terleyen bölgeye iyotlu bir çözelti sürülür ve üzerine nişasta serpilir. Aşırı terleyen alanlar bu karışımla koyu mavi renk alır. Gravimetrik testte ise terleyen bölgeye yerleştirilen özel bir kâğıdın emdiği ter tartılarak terleme miktarı ölçülür.
Test sonuçlarına göre gerekli görüldüğünde farklı uzmanlık alanlarından destek alınabilir.
Aşırı Terleme Tedavisi Nasıl Yapılır?
Aşırı terleme tedavisi, terlemenin nedenine, şiddetine, görüldüğü bölgeye ve kişinin yaşam kalitesine olan etkisine göre planlanır. Kişiye uygun tedaviyle terleme kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.
Tedavinin amacı terleme miktarını azaltmak, günlük yaşam konforunu artırmak ve terlemenin sosyal ve psikolojik etkilerini hafifletmektir.
Aşırı terleme tedavisinde kullanılan yöntemler şunlardır:
Yaşam tarzı düzenlemeleri
Cilde sürülen (topikal) ürünler
İlaç tedavileri
Botoks uygulamaları
İyontoforez
Cerrahi tedavi yöntemleri
Aşırı Terleme Tedavisinde Cerrahi Dışı Yöntemler
Aşırı terleme tedavisine çoğunlukla cerrahi gerektirmeyen yöntemlerle başlanır ve bu yöntemler terlemenin görüldüğü bölgeye göre seçilir.
Antiperspirant Tedaviler
Aşırı terleme tedavisinde ilk seçeneklerden biri, ter bezlerinin çıkışını geçici olarak tıkayarak terlemeyi azaltan antiperspirant ürünlerdir.
Özellikle koltuk altı, el ve ayak terlemelerinde kullanılan bu ürünler genellikle alüminyum tuzları içeren formüllere sahiptir. Gece yatmadan önce tamamen kuru cilde sürüldüklerinde daha etkili olurlar ve cildi daha az tahriş ederler.
Kullanım şekli ve sıklığı kişiye göre değişebileceği için hekimin önerisi dikkate alınmalıdır.
Botoks ile Aşırı Terleme Tedavisi
Botoks uygulaması, aşırı terleme tedavisinde kullanılan etkili yöntemlerden biridir. Botulinum toksini, ter bezlerini uyaran sinir sinyallerini geçici olarak azaltarak terleme miktarının düşmesine yardımcı olur.
Botoks özellikle koltuk altı, el ve ayak terlemesi gibi bölgesel hiperhidroz durumlarında uygulanabilir.
Terlemedeki azalma çoğunlukla uygulamadan sonraki 7–10 gün içinde fark edilir. Etkinin süresi kişiden kişiye değişmekle birlikte koltuk altı ve ellerde genellikle 3 ile 10 ay, ayaklarda ise 3 ile 6 ay arasında sürer ve etki azaldığında uygulama tekrarlanabilir.
İyontoforez Tedavisi
İyontoforez, özellikle el ve ayak terlemesinde kullanılan yöntemlerden biridir. Bu yöntemde eller ya da ayaklar musluk suyuyla dolu bir kaba yerleştirilir ve sudan geçirilen düşük seviyeli elektrik akımıyla ter bezlerinin aktivitesi azaltılmaya çalışılır.
Düzenli uygulamalarla terleme kontrol altına alınabilir. Seanslar genellikle 20–30 dakika sürer ve başlangıçta birkaç günde bir uygulanır. Terlemedeki belirgin azalma çoğunlukla 5–10 seanstan sonra görülür ve elde edilen sonuç haftada ya da iki haftada bir yapılan seanslarla korunur. Uygun görülen kişilerde bu uygulama, hekimin önerisiyle evde kullanılabilen cihazlarla da yapılabilir.
Aşırı Terleme Tedavisinde İlaç Kullanımı
Aşırı terleme tedavisinde bazı hastalarda ilaç seçenekleri değerlendirilebilir. İlaç tedavisi genellikle diğer yöntemlerin yeterli olmadığı veya yaygın vücut terlemesinin görüldüğü durumlarda tercih edilir.
Kullanılacak ilaç türü; terlemenin nedenine, şiddetine, kişinin genel sağlık durumuna ve eşlik eden hastalıklara göre hekim tarafından belirlenir.
Bazı ilaç grupları ter bezlerinin çalışmasını etkileyerek terleme miktarını azaltır. Bu ilaçlar ağız kuruluğu, kabızlık, bulanık görme ve idrar yapmada güçlük gibi yan etkilere yol açabildiği için herkes için uygun değildir ve hekim kontrolü olmadan kullanılmamalıdır. Vücudun terleyerek serinlemesini de azalttıkları için kullanım sırasında aşırı sıcaktan ve yoğun egzersizden kaçınılması önerilir.
Ter bezlerinin sinirsel uyarılmasını azaltmaya yönelik ilaçlar
Altta yatan hastalığa yönelik tedaviler
Hormonal nedenlere yönelik düzenlemeler
Özellikle aşırı terlemeye neden olan bir hastalık tespit edilirse öncelikle bu durumun tedavi edilmesi hedeflenir.
Aşırı Terleme Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Bazı hiperhidroz hastalarında cerrahi tedavi seçenekleri gündeme gelebilir. Özellikle el terlemesi gibi kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen ve diğer tedavilere yanıt vermeyen durumlarda cerrahi yöntemler değerlendirilebilir.
Aşırı terleme ameliyatında en sık kullanılan yöntemlerden biri Endoskopik Torakal Sempatektomidir (ETS). Bu yöntemde, ter bezlerinin çalışmasını kontrol eden sempatik sinirlerin belirli bölümlerine müdahale edilerek aşırı terleme azaltılmaya çalışılır. Koltuk altı terlemesinde ise ter bezlerinin cerrahi olarak çıkarılması da seçenekler arasında yer alır.
Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS) Nedir?
ETS ameliyatı, genel anestezi altında ve küçük kesiler aracılığıyla gerçekleştirilen minimal invaziv (kapalı) bir cerrahi yöntemdir.
İşlem sırasında:
Koltuk altı bölgesinde göğüs duvarından küçük girişler yapılır.
Kamera yardımıyla ilgili sinir yapıları görüntülenir.
Aşırı terlemeye neden olan sinir iletimi, sinir kesilerek ya da klipsle sıkıştırılarak durdurulur.
Cerrahi yaklaşım; kişinin terleme bölgesine, şikâyetin şiddetine ve hekimin değerlendirmesine göre planlanır.
Aşırı Terleme Ameliyatı Kimlere Uygulanabilir?
Cerrahi tedavi genellikle şu durumlarda düşünülebilir:
El terlemesi kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde etkiliyorsa
Diğer tedavi yöntemlerinden yeterli sonuç alınamıyorsa
Hiperhidroz uzun süredir devam ediyorsa
Kişinin yaşam kalitesi belirgin şekilde düşmüşse
Ameliyat kararı verilmeden önce hastanın ayrıntılı değerlendirilmesi ve diğer tedavi seçeneklerinin gözden geçirilmesi gerekir.
Aşırı Terleme Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
Cerrahi sonrası iyileşme süreci, uygulanan yönteme ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişebilir.
Minimal invaziv yöntemlerle yapılan işlemlerden sonra:
Hastalar genellikle kısa sürede günlük aktivitelerine dönebilir.
Ağrı ve rahatsızlık hissi hekimin önerileriyle kontrol altına alınabilir.
Fiziksel aktiviteler için hekimin önerileri dikkate alınmalıdır.
Ameliyat sonrası süreçte düzenli kontroller önemlidir.
Cerrahi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
Ameliyat sonrasında iyileşme sürecinin sağlıklı ilerlemesi için:
Hekimin önerilerine uyulmalı,
Yara bakımına dikkat edilmeli,
Ani ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı,
Kontrol randevuları aksatılmamalıdır.
Her cerrahi işlemde olduğu gibi aşırı terleme ameliyatında da olası riskler ve beklentiler işlem öncesinde hekim tarafından ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Aşırı Terleme Ameliyatından Sonra Tekrarlar mı?
Aşırı terleme ameliyatından sonra tedavi edilen bölgedeki terleme birçok kişide belirgin şekilde azalır ancak tedavi başarısı; kişinin özelliklerine, uygulanan cerrahi yönteme ve hiperhidrozun türüne göre değişebilir. Az sayıda kişide ise aynı bölgedeki terleme zamanla yeniden artabilir.
Ameliyat olan kişilerin çoğunda zaman içinde vücudun başka bölgelerinde, özellikle sırt, karın ve bacaklarda terleme artışı görülür. Bu durum kompansatuvar (telafi edici) terleme olarak adlandırılır ve hafiften belirgin düzeye kadar değişebilir.
Bu nedenle ameliyat kararından önce kişi, kompansatuvar terleme olasılığı hakkında ayrıntılı olarak bilgilendirilir.
Aşırı Terleme Nasıl Önlenir?
Aşırı terlemenin tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmayabilir. Özellikle primer hiperhidroz gibi genetik yatkınlıkla ilişkili durumlarda hekim tarafından planlanan bir tedavi gerekebilir. Yine de günlük yaşamda alınacak bazı önlemler terlemeyi ve yol açtığı rahatsızlığı azaltmaya yardımcı olabilir.
Uygun Kıyafetler Tercih Edin
Pamuklu, hava geçirgenliği yüksek ve rahat kıyafetler terleme hissinin azalmasına yardımcı olabilir. Sentetik kumaşlar ise terin buharlaşmasını zorlaştırarak rahatsızlık hissini artırabilir.
Ayak terlemesinde nemi emen çoraplar giymek, çorapları gün içinde değiştirmek ve aynı ayakkabıyı art arda günlerde giymemek ayakların kuru kalmasına yardımcı olur.
Kişisel Hijyene Dikkat Edin
Düzenli duş almak ve terleyen bölgelerin temizliğine dikkat etmek, kötü koku oluşumunu azaltmaya ve cilt sağlığını desteklemeye yardımcı olur.
Baharatlı Yiyecek ve Kafein Tüketimine Dikkat Edin
Bazı kişilerde baharatlı yiyecekler, fazla kafein ve alkol tüketimi terleme miktarını artırabilir. Bu nedenle kişisel tetikleyicilerin fark edilmesi önemlidir.
Stresi Yönetmeye Çalışın
Stres ve kaygı, özellikle el ve koltuk altı terlemesini artırabilir. Düzenli egzersiz, nefes egzersizleri, uyku düzeni ve rahatlama teknikleri stres yönetiminde destekleyici olabilir.
Aşırı Terleme İçin Hangi Doktora Gidilir?
Aşırı terlemenin nedeni ve görüldüğü bölgeye göre başvurulacak uzmanlık alanı değişebilir.
Tedaviye yanıt vermeyen ve cerrahi seçenek düşünülen hiperhidroz durumları
Aşırı terleme şikâyeti olan yetişkinler genellikle ilk olarak Dermatoloji (Cildiye) bölümüne başvurabilir ve hekim gerekli gördüğü takdirde kişiyi ilgili uzmanlık alanına yönlendirebilir. Çocuklarda ise ilk değerlendirme Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı tarafından yapılır.
Aşırı Terleme Ne Zaman Tehlikeli Olabilir?
Aşırı terleme çoğunlukla zararsız bir durum olan primer hiperhidroza bağlıdır ancak günlük yaşamı etkileyen, aniden başlayan, gece uykuda ortaya çıkan ya da başka belirtilerle birlikte görülen aşırı terlemelerde uzman değerlendirmesi önemlidir. Alınan önlemlere rağmen geçmeyen, altı aydan uzun süren ya da haftada en az bir kez tekrarlayan terleme için hekimden randevu alınabilir.
Terlemeyle birlikte aşağıdaki belirtilerden biri görülürse bu durum kalp krizi ya da ağır kan şekeri düşüklüğü gibi acil bir sorunun belirtisi olabileceğinden vakit kaybetmeden 112 aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır:
Göğüste sıkışma, baskı ya da kola, boyuna veya çeneye yayılan göğüs ağrısı
Ani başlayan nefes darlığı ya da ciltte ve dudaklarda solukluk veya morarma
Diyabet hastasında terlemeye bilinç bulanıklığı, tepkisizlik ya da bayılmanın eşlik etmesi
Dermatoloji (Cildiye)
Aşırı Terlemeyi İhmal Etmeyin
Terlemenin nedenini öğrenmek ve size uygun tedaviyi planlamak için dermatoloji uzmanlarımızdan randevu alabilirsiniz.
Sinirsel terleme; stres, kaygı ya da heyecan anlarında özellikle avuç içinde, koltuk altında, ayak tabanında ve alında aniden başlayan yoğun terlemedir. Bu anlarda ter bezlerini uyaran sinirler daha fazla çalıştığı için terlemeye çoğu zaman çarpıntı ve ellerde titreme de eşlik eder. Yalnızca konuşma, sınav ya da iş görüşmesi gibi belirli durumlarda ortaya çıkan terlemede hekim, bu anlara yönelik ilaç tedavisini değerlendirebilir.
Erkeklerde aşırı terleme neden olur?
Erkeklerde aşırı terleme de çoğu zaman belirli bir hastalığa bağlı olmayan primer hiperhidroz nedeniyle ortaya çıkar. Daha önce olmayan, vücudun geniş bir bölümünü kaplayan ya da gece de süren terlemede ise tiroid bezinin fazla çalışması, kan şekeri düşüklüğü, enfeksiyonlar, obezite, alkol kullanımı ve bazı ilaçlar gibi nedenler araştırılır.
Çocuklarda aşırı terleme normal midir?
Çocuklarda hareket, sıcak ortam veya kalın giyinme gibi nedenlerle terlemenin artması normaldir ancak aşırı, sürekli veya gece ortaya çıkan terlemeler bazı durumlarda değerlendirme gerektirebilir. Aşırı terlemeye ateş, halsizlik, kilo alamama ya da iştahsızlık gibi belirtiler eşlik ediyorsa Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.
Hamilelikte aşırı terleme neden olur?
Hamilelik döneminde hormonal değişimler ve artan metabolik hız nedeniyle terleme artışı görülebilir. Bu artış özellikle gece terlemeleri ve sıcak basmaları şeklinde kendini gösterir ve doğumdan sonraki hormonal değişimlerle bir süre daha devam edebilir. Gebelik ve emzirme döneminde aşırı terleme için kullanılan bazı ilaç ve uygulamalar uygun olmayabileceğinden, aşırı ya da farklı belirtilerle birlikte görülen terlemede hekime danışılmalıdır.
Ani ateş basması ve terleme neden olur?
Ani ateş basması ve terleme en sık menopoz dönemindeki hormon değişimlerine bağlı olarak ortaya çıkar. Bu ataklarda yüze, boyuna ve göğse aniden yayılan sıcaklık hissi çoğu zaman terlemeyle sona erer. Menopoz dışında yoğun kaygı ve panik atak, kan şekeri düşüklüğü, tiroid bezinin fazla çalışması, alkol ve antidepresanlar gibi bazı ilaçlar da benzer ataklara yol açabilir. Ataklar sıklaşıyor, uykuyu bölüyor ya da çarpıntı, kilo kaybı veya ateşle birlikte görülüyorsa nedeninin araştırılması için hekime başvurulması önerilir.
Aşırı terleme kilo verdirir mi?
Aşırı terleme kilo verdirmez, çünkü terlemek doğrudan yağ yakımı anlamına gelmez. Terleme sırasında vücuttan sıvı kaybı olur ancak bu durum kalıcı kilo kaybı sağlamaz. Kalıcı kilo kontrolü için dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite gereklidir.
Aşırı terleme tamamen geçer mi?
Aşırı terleme çoğu kişide uygun tedaviyle günlük yaşamı etkilemeyecek düzeye kadar azaltılabilir. Primer hiperhidrozda terleme yaşla birlikte azalma eğilimi gösterebilir. Başka bir hastalığa ya da ilaca bağlı sekonder hiperhidrozda ise altta yatan neden tedavi edildiğinde veya ilaç hekim tarafından değiştirildiğinde terleme de çoğu zaman azalır.
Web sitesi içeriklerimiz Yayın Danışma Kurulu tarafından onaylanarak yayınlanmaktadır. Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununda, uzman bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.
Ayak mantarı, tıp dilinde Tinea pedis olarak bilinen ve dermatofit adlı mikroskobik mantarların neden olduğu yaygın bir cilt enfeksiyonudur. Kaşıntı, yanma, deride soyulma ve kötü koku…
Cilt kanseri, DSÖ verilerine göre dünya genelinde en sık görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Özellikle uzun süre ve korunmasız şekilde güneş ışınlarına maruz kalmak, cilt…
Havaların soğumaya başlamasıyla birlikte kan dolaşımı yavaşlamaya başlar. Kan dolaşımının yavaşlamasıyla cildimizin gereksinim duyduğu besleyici maddeleri alması zorlaşır. Tüm bunların sonucunda cildin yağ tabakası azalır, ciltte…
Tıbbın birçok farklı alanında lazer teknolojileri, geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu alanlardan biri de kozmetik dermatoloji uygulamalarıdır. Fotona SP Dynamis lazer sistemi, birçok alanda olduğu…
Cildiniz, çevresel değişimlere en hızlı tepki veren organlardan biridir. Mevsim geçişleriyle birlikte yaşanan sıcaklık, nem ve UV değişimleri, cilt bariyerini etkileyerek birçok problemi beraberinde getirebilir.…
Sivrisinek ısırığı, dişi sivrisineğin kan emerken ciltte oluşturduğu kaşıntılı kabarıklıktır. Vücut, sivrisineğin tükürüğündeki maddelere karşı bağışıklık yanıtı verdiği için ısırılan yerde kızarıklık, kaşıntı ve şişlik oluşabilir.…
Retinol, A vitamini türevlerinden (retinoidler) biridir ve dermatoloji ile medikal estetik alanında cilt yenilenmesini desteklemek amacıyla yaygın olarak kullanılan aktif içerikler arasında yer alır. İnce çizgilerin…
Vitiligo, cilde rengini veren melanosit adı verilen hücrelerin hasar görmesi veya kaybı sonucu ortaya çıkan, bulaşıcı olmayan bir pigmentasyon bozukluğudur. Hastalıkta ciltte beyaz veya açık renkli…
3 dk okuma
Lokman HekimSağlık Grubu
Size yardımcı olmaya hazırız
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Lokman Hekim Sağlık Grubu’na hoş geldiniz. Randevu ve sağlık hizmetlerimizle ilgili destek almak için size en uygun iletişim kanalını seçebilirsiniz.