Lökosit (WBC) Testi

Hemogram sonucunda en çok merak edilen değerlerden biri lökosit (WBC) sayısıdır. Lökosit yüksekliği çoğu zaman vücudun bir enfeksiyonla mücadele ettiğini gösterirken düşüklüğü bağışıklık savunmasının zayıfladığına işaret edebilir.

Lökosit sayısı stres, sigara, egzersiz ve bazı ilaçlarla da değişebilir. Bu nedenle hekim sonucu şikâyetlerle ve hemogramdaki diğer değerlerle, özellikle de lökositlerin alt türlerinin dağılımıyla birlikte değerlendirir.

Lökosit Nedir?

Lökosit, kemik iliğinde üretilen ve vücudu mikroplara karşı koruyan beyaz kan hücrelerinin genel adıdır. Halk arasında akyuvar olarak da bilinir; hemogram raporlarında İngilizce adının kısaltmasıyla WBC (white blood cell) olarak yazılır.

Lökositler kan dolaşımıyla vücudun her yerine ulaşır ve enfeksiyon ya da iltihap olan bölgede toplanır. Beş farklı türü vardır ve her biri savunmada farklı bir görev üstlenir:

Hangi lökosit türünün arttığı ya da azaldığı, sorunun kaynağı hakkında ipucu verir. Örneğin nötrofil artışı daha çok bakteriyel enfeksiyonları, lenfosit artışı ise viral enfeksiyonları düşündürür.

Lökosit Testi Neden İstenir?

Lökosit sayısı, hemogram (tam kan sayımı) testinin bir parçası olarak ölçülür ve en sık istenen kan değerleri arasında yer alır. Hekim lökosit sayısına çoğu zaman bir enfeksiyonun varlığını ve şiddetini anlamak için bakar.

Lökosit testi şu durumlarda istenebilir:

• Ateş, halsizlik, boğaz ağrısı ya da öksürük gibi enfeksiyon belirtileri
• Sık tekrarlayan enfeksiyonlar ya da yavaş iyileşen yaralar
• Açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi ve kolay morarma
• Kemoterapi ya da kan değerlerini etkileyebilen ilaçlarla tedavinin izlenmesi
• Ameliyat öncesi değerlendirme ve düzenli sağlık kontrolleri

Lökosit Testi Nasıl Yapılır?

Lökosit sayısı, koldaki bir toplardamardan mor kapaklı tüpe alınan kan örneğinde hemogram cihazıyla ölçülür. Hemogram için genellikle aç kalmak gerekmez; tahlil başka testlerle birlikte istendiyse hekiminizin önerdiği açlık süresine uyulmalıdır.

Laboratuvarlarımızın test rehberine göre sigara, yoğun stres ve kaygı lökosit sayısını yükseltebilir. Bu nedenle kan vermeden önce sigara içilmemesi ve yarım saat kadar dinlenilmesi, sonucun daha güvenilir olmasını sağlar. Kullanılan ilaçlar hekime bildirilmelidir.

Hemogram sonucu çoğu zaman aynı gün çıkar. Lokman Hekim hastanelerinde verdiğiniz tahlillerin sonuçlarına e-Hizmetler üzerinden ulaşabilirsiniz.

Lökosit Kaç Olmalı?

Yetişkinlerde lökosit sayısının normal değeri yaklaşık 4.000–10.000/mm³ arasındadır. Hemogram raporlarında bu değer çoğu zaman “×10³/µL” birimiyle yazılır; örneğin raporda 6,8 yazıyorsa lökosit sayınız 6.800/mm³’tür.

Üst sınır bazı laboratuvarlarda 11.000/mm³ olarak kabul edilir; çocuklarda ve gebelerde ise lökosit sayısı daha yüksek seyreder. Bu nedenle sonucunuzu raporunuzda yazan referans aralığıyla karşılaştırmanız gerekir. Hemogram raporunda lökosit türleri hem yüzde hem de sayı olarak verilir; hekim değerlendirmede özellikle sayıları esas alır.

Lökosit sonucunuzu aşağıdaki araçla, raporunuzdaki referans aralığına göre yorumlayabilirsiniz.

Lökositoz (Lökosit Yüksekliği) Ne Anlama Gelir?

Lökositoz, kandaki lökosit sayısının referans aralığının üzerine çıkmasıdır ve çoğu zaman vücudun bir enfeksiyona ya da iltihaba verdiği doğal yanıtı gösterir. Enfeksiyon iyileştiğinde lökosit sayısı da genellikle birkaç gün içinde normale döner.

Lökosit yüksekliğine yol açan başlıca durumlar şunlardır:

• Zatürre, idrar yolu enfeksiyonu ve bademcik iltihabı gibi bakteriyel enfeksiyonlar
• Romatizmal hastalıklar ve iltihaplı bağırsak hastalıkları
• Sigara kullanımı
• Kortizonlu ilaçlar
• Yoğun egzersiz, fiziksel ya da ruhsal stres, ameliyat ve yaralanmalar
• Alerjik hastalıklar ve astım
• Gebelik, özellikle son aylar

Lökosit yüksekliği seyrek olarak lösemi gibi kan hastalıklarından da kaynaklanabilir. Bu olasılık lökosit sayısının çok yüksek olduğu, hemogramdaki diğer değerlerin de bozulduğu ya da kan yaymasında olgunlaşmamış hücrelerin görüldüğü durumlarda düşünülür ve hematoloji uzmanı tarafından araştırılır.

Lökopeni (Lökosit Düşüklüğü) Ne Anlama Gelir?

Lökopeni, lökosit sayısının referans aralığının altına düşmesidir ve vücudun mikroplara karşı savunmasının zayıflayabileceğini gösterir. Özellikle nötrofil sayısının düşmesi (nötropeni) enfeksiyonlara yatkınlığı artırır.

Lökosit düşüklüğünün sık görülen nedenleri şunlardır:

• Grip ve diğer viral enfeksiyonlar
• Bazı antibiyotikler, tiroid ilaçları ve romatizma ilaçları
• B12 vitamini ve folik asit eksikliği
• Lupus gibi bağışıklık sistemi hastalıkları
• Kemoterapi, radyoterapi ve kemik iliği hastalıkları

Viral enfeksiyonlara bağlı hafif düşüklük çoğu zaman birkaç hafta içinde kendiliğinden düzelir. Düşüklük sürüyorsa ya da hemogramdaki diğer değerler de bozuksa hekim nedenini araştırır; tedavi altta yatan nedene göre planlanır.

İdrarda Lökosit Ne Anlama Gelir?

İdrar tahlilinde mikroskopla bakıldığında az sayıda lökosit görülmesi normaldir; her büyük büyütme alanında 0–5 lökosit görülmesi olağan kabul edilir. Raporda yazan “1–2 lökosit görüldü” ifadesi de genellikle normal bir sonuçtur.

İdrarda lökositin artması çoğu zaman idrar yollarında iltihap olduğunu gösterir. En sık neden idrar yolu enfeksiyonudur; böbrek taşı ve idrar örneğinin uygun alınmaması da sonucu etkileyebilir. İdrarda lökosit yüksekliği, idrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma gibi şikâyetlerle birlikteyse hekim gerekirse idrar kültürü ister.

Lökosit Sonucu İçin Hangi Bölüme Başvurulur?

Lökosit sayısı referans aralığının dışında çıktığında ilk değerlendirme için iç hastalıkları uzmanına başvurulabilir. İç hastalıkları uzmanı sonucu şikâyetlerle ve hemogramın tamamıyla birlikte değerlendirir; kan hastalığından şüphelenildiğinde hastayı hematoloji uzmanına yönlendirir. İdrarda lökosit yüksekliğinde iç hastalıkları ya da üroloji uzmanının görüşü alınır.

Lökosit sayısı çok düşük olan bir kişide, özellikle kemoterapi alanlarda, ateşin yükselmesi aynı gün değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Laboratuvarlarımızda 2.000/mm³’ün altındaki ve 35.000/mm³’ün üzerindeki lökosit sayıları kritik değer kabul edilir. Yüksek ateş, titreme, bilinç bulanıklığı ya da tansiyon düşüklüğü varsa gecikmeden acil servise başvurulmalıdır.