Adet Döngüsü Nasıl Hesaplanır?
Adet döngüsü, bir adet kanamasının ilk gününden bir sonraki kanamanın ilk gününe kadar geçen süredir. Erişkin kadınlarda 21 ile 35 gün arasındaki döngüler normal kabul edilir ve ortalama döngü 28 gündür. Kanama ise çoğu kişide 2 ile 7 gün sürer.
Sonraki adet tarihi, son adetin ilk gününe döngü süresi eklenerek bulunur. Örneğin 28 günlük döngüsü olan ve son adeti 1 Ekim’de başlayan bir kişinin sonraki adeti 29 Ekim’de beklenir. Döngü süresi her ay birkaç gün değişebildiği için son üç ile altı döngünün ortalamasını kullanmak daha doğru sonuç verir.
Adet Döngüsünün Evreleri
Adet döngüsü, yumurtalıklarda ve rahim iç zarında (endometrium) gerçekleşen değişikliklere göre dört evreye ayrılır:
- Adet dönemi: Gebelik oluşmadığında önceki döngüde kalınlaşan rahim iç zarı dökülür ve kanama başlar. Kanamanın başladığı gün döngünün ilk günüdür.
- Foliküler evre: Adetin ilk gününden yumurtlamaya kadar süren bu evrede yumurtalıkta bir yumurta hücresi olgunlaşır, rahim iç zarı da yeniden kalınlaşmaya başlar.
- Yumurtlama: Olgunlaşan yumurta hücresi yumurtalıktan atılır. Yumurtlama gününüzü ve gebelik olasılığının en yüksek olduğu günleri Yumurtlama Hesaplama aracıyla ayrıntılı olarak görebilirsiniz.
- Luteal evre: Yumurtlamadan sonraki yaklaşık 14 günlük bu evrede rahim iç zarı olası bir gebeliğe hazırlanır. Gebelik oluşmazsa hormon düzeyleri düşer ve yeni adet başlar. Göğüslerde hassasiyet, karında şişkinlik ve duygu durumunda değişiklik gibi adet öncesi şikâyetler de bu evrede görülür.
Hesaplayıcının döngü çarkında foliküler evre “adet sonrası dönem”, luteal evre ise “adet öncesi dönem” olarak gösterilir.
Adet Gecikmesi ve Düzensizliği
Adetin birkaç gün gecikmesi çoğu zaman bir sorun göstermez. Stres, yoğun egzersiz, ani kilo değişimi, uzun yolculuk ve uyku düzeninin bozulması yumurtlamayı geciktirerek adeti de geciktirebilir. Cinsel olarak aktif bir kişide adet gecikmesinin ilk akla gelmesi gereken nedeni ise gebeliktir ve bu durumda bir gebelik testi yapılması önerilir.
Döngülerin sürekli olarak 21 günden kısa ya da 35 günden uzun olması, döngü süresinin aydan aya bir haftadan fazla değişmesi ve üç ay ya da daha uzun süre adet görülmemesi adet düzensizliği olarak değerlendirilir. Adet düzensizliğinin sık görülen nedenleri arasında polikistik over sendromu (PCOS), tiroid hastalıkları, prolaktin hormonunun yükselmesi, emzirme dönemi ve menopoza geçiş süreci yer alır.
Adet Şikâyetlerinde Ne Zaman Hekime Başvurmalısınız?
Adet düzensizliği acil bir durum değildir ancak altta yatan nedenin bulunması ve tedavi edilmesi için bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Düzensizliğe ek olarak şu durumlarda da muayene için randevu almanız önerilir:
- Adet kanamasının 7 günden uzun sürmesi
- Birkaç saat boyunca her saat ped ya da tampon değiştirmeyi gerektiren yoğun kanama ya da büyük pıhtılar
- İki adet arasında ya da cinsel ilişkiden sonra görülen kanama
- Günlük yaşamı engelleyen ve ağrı kesicilerle geçmeyen adet ağrısı
- Menopozdan sonra görülen herhangi bir kanama
- 15 yaşına gelindiği hâlde hiç adet görülmemesi
Aşağıdaki belirtiler ise acil durum işaretidir ve beklemeden acil servise başvurulmasını ya da 112’nin aranmasını gerektirir:
- Ani başlayan çok şiddetli karın ağrısı
- Baş dönmesi ya da bayılma hissiyle birlikte görülen yoğun kanama
- Gebelik testi pozitifken ortaya çıkan kanama ya da kasık ağrısı
Sıkça Sorulan Sorular
Adet gecikmesi kaç gün normaldir?
Döngü süresi aydan aya birkaç gün değişebildiği için beklenen tarihten birkaç gün sonra başlayan adet çoğu zaman normaldir. Adet bir haftadan fazla gecikirse önce gebelik testi yapılması önerilir. Test negatif çıktığı hâlde gecikmeler tekrarlıyorsa ya da üç ay boyunca adet görülmezse bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır.
Hesaplama için adetimin başladığı günü mü, bittiği günü mü girmeliyim?
Adet döngüsü her zaman kanamanın başladığı günden itibaren hesaplanır. Bu nedenle hesaplayıcıya son adetinizin ilk gününü girmeniz gerekir. Hafif lekelenmeler değil, belirgin kanamanın başladığı gün döngünün birinci günü kabul edilir.
Yumurtlamadan kaç gün sonra adet olunur?
Gebelik oluşmazsa adet genellikle yumurtlamadan yaklaşık 14 gün sonra başlar. Yumurtlamadan sonraki bu dönem çoğu kişide 12 ile 16 gün arasında sürer ve döngüden döngüye pek değişmez. Döngü süresindeki farklar ise büyük ölçüde yumurtlamadan önceki dönemden kaynaklanır.
Adet sırasında ya da hemen sonrasında hamile kalınır mı?
Olasılığı düşük olsa da mümkündür. Döngüsü kısa olan kişilerde yumurtlama adetin bitmesinden birkaç gün sonra gerçekleşebilir. Sperm hücreleri kadın üreme yolunda beş güne kadar canlı kalabildiği için adetin son günlerindeki ilişki de gebeliğe yol açabilir. Bu nedenle adet takvimi gebelikten korunmak için güvenilir bir yöntem değildir.
Doğum kontrol hapı kullanırken adet hesaplaması doğru sonuç verir mi?
Doğum kontrol hapı, halkası ya da bandı kullananlarda görülen kanama doğal adet değil, ilacın kullanım düzenine bağlı çekilme kanamasıdır. Bu yöntemler yumurtlamayı da baskıladığı için hesaplayıcının yumurtlama ve doğurgan dönem tahminleri bu durumda geçerli değildir. İlaç bırakıldıktan sonra döngünün yeniden düzene girmesi birkaç ay sürebilir.
