Avokado çekirdeği yağı, avokadonun çekirdeğinden elde edilir. Meyvenin etli kısmından üretilen avokado yağından farklıdır ve daha çok cilt ve saç bakım ürünlerinde kullanılan bir bileşen olarak karşımıza çıkar.
Avokado çekirdeği yağı cildi yumuşatabilir, cildin nemini korumaya ve saçların daha parlak görünmesine yardımcı olabilir; ancak saç dökülmesini önlediği, yeni saç oluşumunu desteklediği, cilt hastalıklarına iyi geldiği veya kalp ve sindirim sistemi için yararlı olduğu yönündeki iddiaları destekleyen yeterli klinik çalışma henüz bulunmamaktadır.
Avokado çekirdeği yağı, çekirdekte bulunan yağın çeşitli yöntemlerle ayrılmasıyla elde edilir. Kullanılan yöntem, elde edilen yağın miktarını, rengini ve bileşimini etkileyebilir.
Avokado çekirdeğinin yağ verimi düşüktür. Bu nedenle piyasada “avokado çekirdeği yağı” adıyla satılan her ürün doğrudan çekirdekten çıkarılan yağ olmayabilir. Bazı ürünler, avokado çekirdeğinin başka bir bitkisel yağın içinde bekletilmesiyle hazırlanır.
Bu yöntemde çekirdeğin bazı bileşenleri, içinde bekletildiği yağa geçer. İşleme maserasyon, elde edilen ürüne ise maserat adı verilir. Maseratın ana maddesi çekirdeğin bekletildiği bitkisel yağdır; bu nedenle maserat ile doğrudan çekirdekten çıkarılan avokado çekirdeği yağı aynı ürün değildir.
Ürünün ne içerdiğini ve nasıl kullanılacağını anlamak için içindekiler listesiyle kullanım talimatına bakmak gerekir.
Hayır. Avokado yağı genellikle meyvenin etli kısmından, avokado çekirdeği yağı ise çekirdekten elde edilir. Bu nedenle avokado yağıyla yapılan araştırmaların sonuçları doğrudan avokado çekirdeği yağı için geçerli kabul edilemez.
| Özellik | Avokado çekirdeği yağı | Avokado yağı |
|---|---|---|
| Elde edildiği bölüm | Çekirdek | Meyvenin etli kısmı |
| Yaygın kullanım | Daha çok kozmetik ve bakım ürünleri | Gıda ve kozmetik ürünleri |
| Etkileri üzerine yapılan araştırmalar | İnsanlar üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Mevcut araştırmaların çoğu, yağın bileşimini inceleyen analizler ile laboratuvar ve hayvan çalışmalarından oluşur. | Beslenme ve cilt üzerindeki etkilerini inceleyen daha fazla çalışma vardır |
Avokado çekirdeği yağının olası faydaları cilt ve saç bakımına yöneliktir; hastalıkları tedavi etmek veya genel sağlığı korumak amacıyla kullanılmamalıdır.
Avokado çekirdeği yağı, cilt yüzeyinde ince bir tabaka oluşturarak su kaybını azaltabilir; bu sayede cildin nem dengesini, yumuşaklığını ve esnekliğini korumaya yardımcı olabilir. Avokado çekirdeği yağı bir krem, serum veya başka bir kozmetik ürünün içindeyse elde edilen sonuç yalnızca bu yağa değil, üründeki diğer yağlara ve nemlendirici maddelere de bağlıdır.
Bu etkiler bakım amaçlıdır; akne, egzama, sedef, yara veya cilt lekesi gibi sorunları tedavi etmez. Cilt tahriş olmuşsa veya egzama gibi bir cilt hastalığı varsa yeni bir ürün kullanmadan önce dermatoloji uzmanının görüşü alınmalıdır. Cildin mevsimsel ihtiyaçları ve temel bakım adımları için mevsim geçişlerinde cilt bakımı konulu yazımızı inceleyebilirsiniz.
Avokado çekirdeği yağı, saç tellerinin yüzeyini kaplayarak birbirine sürtünmesini azaltabilir; böylece saçın daha kolay taranmasına, daha yumuşak ve parlak görünmesine yardımcı olabilir. Ancak bu bakım etkileri, avokado çekirdeği yağının saç köklerini güçlendirdiğini, dökülmeyi azalttığını veya yeni saç oluşumuna katkı sağladığını göstermez.
Saç dökülmesinin genetik yatkınlık, hormonal değişiklikler, kullanılan bazı ilaçlar, demir eksikliği ve Haşimato gibi tiroit hastalıkları dahil birçok nedeni olabilir. Dökülme belirginse veya uzun sürüyorsa nedeninin uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Avokado çekirdeği yağının herhangi bir hastalığı tedavi ettiği bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. İnternette kolesterolü düşürdüğü, kalp hastalıklarından koruduğu veya sindirimi düzenlediği yönünde iddialarla karşılaşabilirsiniz; ancak bu iddiaları destekleyen yeterli klinik çalışma bulunmamaktadır.
Avokado çekirdeği yağıyla ilgili bilimsel yayınlarda ürün genel olarak kozmetik ürünlerdeki kullanım olanakları ve içerdiği bileşenler açısından incelenmektedir. Bazı laboratuvar çalışmalarında bu bileşenlerin antioksidan özellikleri ve hücre kültürleri üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Ancak laboratuvarda gözlenen bir sonuç, yağın cilde sürüldüğünde, saça uygulandığında veya tüketildiğinde insanlarda aynı etkiyi göstereceğini kanıtlamaz.
Örneğin, insanlarda yapılan küçük bir araştırmada, yüzde 10 oranında avokado çekirdeği yağı içeren bir dudak balmının 28 günlük kullanımın ardından dudak nemini artırdığı bildirilmiştir. Ancak araştırma yalnızca 15 kişiyle yapılmıştır. Kullanılan balmda ise avokado çekirdeği yağının yanı sıra dudak nemini artırabilecek gliserin, balmumu ve kakao yağı gibi başka bileşenler de bulunmaktadır. Bu nedenle, 28 günlük kullanımın ardından görülen nem artışını doğrudan avokado çekirdeği yağına bağlamak doğru bir çıkarım olmayacaktır.
Avokado meyvesi, meyvenin etli kısmından elde edilen yağ veya çekirdek özütüyle yapılan araştırmalar avokado çekirdeği yağının insanlardaki etkisini göstermez.
Avokado çekirdeği yağı saf yağ olarak satılabildiği gibi krem, serum veya saç bakım ürünlerinin içeriğinde de bulunabilir. Saf yağ ile bu yağı içeren kozmetik ürünlerin kullanım biçimleri farklıdır.
Saf avokado çekirdeği yağı, geniş bir alana uygulanmadan önce kolun iç yüzü gibi küçük bir bölgede denenmelidir. Amerikan Dermatoloji Akademisi, yeni bir cilt bakım ürününü kullanmaya başlamadan önce küçük bir alana günde iki kez uygulayarak 7–10 gün boyunca denemeyi önerir. Alerjik reaksiyon veya tahriş belirtisi görülmezse saf avokado çekirdeği yağı, temiz cilde az miktarda sürülüp nazikçe yayılarak cilt yüzeyindeki nem kaybını azaltmaya yardımcı olan bir bakım ürünü olarak kullanılabilir. Kızarıklık, kaşıntı, yanma, kabarma veya şişlik geliştiği takdirde yağ ciltten yıkanmalı ve tekrar kullanılmamalıdır.
Avokado çekirdeği yağı krem veya serum gibi bir kozmetik ürünün içindeyse doğrudan yağ gibi değil, ürünün kendi kullanım talimatına göre kullanılmalıdır. Yağ veya yağı içeren ürünler göz çevresine, ağız içine, açık yaraya ya da tahriş olmuş cilde uygulanmamalıdır.
Saf avokado çekirdeği yağı, bakım amacıyla az miktarda avuç içine alınıp nemli veya kuru saçın boy ve uçlarına nazikçe yayılabilir. Fazla miktarda kullanılması saçı ağırlaştırabilir ve yağlı gösterebilir. Saç derisinde kullanılacaksa önce küçük bir alanda denenmelidir. Alerjik reaksiyon veya tahriş belirtisi görülmezse kuru saç derisinde nem kaybını azaltmaya yardımcı olmak amacıyla az miktarda uygulanabilir.
Avokado çekirdeği yağı içeren şampuan, serum veya saç bakım yağı gibi ürünler ise kendi kullanım talimatına göre uygulanmalıdır. Saç derisinde egzama, yara, belirgin kızarıklık veya sürekli kaşıntı varsa doğrudan yağ uygulamak yerine dermatoloji uzmanına danışılmalıdır. Saç derisinde bir reaksiyon gelişirse saç ve saç derisi yıkanmalı, ürünün kullanımı bırakılmalıdır.
Hayır. Avokado çekirdeği yağı tüketilmemelidir. İnsanlarda güvenle tüketilebileceğini gösteren bilimsel bir çalışma yoktur. Laboratuvar ortamında yapılan bir hayvan çalışmasında, avokado çekirdeği yağı laboratuvar sıçanlarına 14 gün boyunca ağızdan verilmiş; araştırmanın sonunda karaciğer ve böbrek işlevlerinde bozulmaya işaret eden değişiklikler görülmüştür. Bu sonuçlar insanlarda da aynı etkilerin görüleceğini kanıtlamasa da mevcut bilgilerle avokado çekirdeği yağının güvenle tüketilebileceğini söylemek şu an için doğru değildir. Bir yağın saf olması, zararsız olduğu anlamına gelmez.
Evdeki araçlarla avokado çekirdeğinin kendi yağını güvenilir biçimde ayırmak mümkün değildir. Çekirdek, zeytinyağı gibi başka bir bitkisel yağda bekletilerek yalnızca maserat hazırlanabilir. Bu karışımın ana maddesi kullanılan yağdır; doğrudan çekirdekten elde edilen avokado çekirdeği yağı değildir.
Evde hazırlanan maseratlarda çekirdekte kalan nem, kabın temizliği, saklama koşulları ve karışımın ne kadar süre kullanılabileceği güvenilir biçimde kontrol edilemez. Bu nedenle ev yapımı maserat tüketilmemeli, açık veya tahriş olmuş cilde sürülmemeli ve hastalık tedavisi amacıyla kullanılmamalıdır. Ciltte veya saçta kullanılacaksa önce küçük bir cilt bölgesinde ya da saç derisinin küçük bir kısmında denenmeli; herhangi bir reaksiyon gelişirse kullanımı bırakılmalıdır. Saklama koşullarına bağlı olarak veya başka bir nedenle kokusu, rengi ya da kıvamı değişen karışım kullanılmamalıdır.
Avokado çekirdeği yağı cilde veya saç derisine uygulandığında tahrişe ya da alerjik reaksiyona neden olabilir. Kızarıklık, kaşıntı, yanma, kabarma veya şişlik gelişirse yağ ciltten ya da saç derisinden yıkanmalı ve tekrar kullanılmamalıdır. Yağ krem, serum veya başka bir kozmetik ürünün içindeyse reaksiyon avokado çekirdeği yağından kaynaklanabileceği gibi parfüm, koruyucu veya formüldeki başka bir bileşenle de ilişkili olabilir.
Bir besin tüketildiğinde gelişen gıda alerjisi ile aynı maddenin cilde temas etmesi sonucu oluşan reaksiyon aynı değildir. Kişi bir besini tükettiğinde alerjik reaksiyon yaşarken cilt temasında herhangi bir sorun yaşamayabilir. Bu nedenle avokado tüketildiğinde alerjik reaksiyon gelişmesi, avokado çekirdeği yağı cilde uygulandığında aynı alerjik reaksiyonun gelişeceği anlamına gelmez. Yine de daha önce avokadoya karşı alerjik reaksiyon yaşayan kişiler, avokado çekirdeği yağı veya bu yağı içeren bir ürün kullanmadan önce alerji uzmanına danışmalıdır.
Lateks ile avokadoda bulunan bazı proteinler birbirine benzediği için lateks alerjisi olan bazı kişiler avokadoya da alerjik reaksiyon gösterebilir. Bu durum tıpta lateks-meyve sendromu olarak adlandırılır. Ancak kişinin lateks-meyve sendromuna sahip olması, cildine veya saç derisine avokado çekirdeği yağı uyguladığında mutlaka alerjik reaksiyon yaşayacağı anlamına gelmez.
Yine de lateks alerjisi olan kişiler ürünü geniş bir alana uygulamadan önce küçük bir bölgede denemeli; kızarıklık, kaşıntı veya şişlik gelişirse kullanmamalıdır.
Ürünün kullanımından sonra vücutta yaygın kurdeşen, yüz veya dilde şişme, nefes almada güçlük, hırıltı ya da baş dönmesi gelişirse 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Ürün seçerken ön yüzdeki “doğal”, “saf” veya “katkısız” ifadelerinden önce kullanım amacı ve tam içerik listesi kontrol edilmelidir.
Son kullanma tarihi veya açıldıktan sonraki kullanım süresi geçmiş ürünler kullanılmamalıdır. Ürünün kokusu, rengi ya da kıvamı bu süreler dolmadan belirgin biçimde değişirse kullanımı bırakılmalıdır.
Avokado çekirdeği yağı yüze sürülür mü?
Evet. Saf avokado çekirdeği yağı, küçük bir bölgede denendiğinde alerjik reaksiyon veya tahrişe neden olmuyorsa temiz cilde az miktarda sürülüp nazikçe yayılarak nem kaybını azaltmaya yardımcı olan bir bakım ürünü olarak kullanılabilir. Avokado çekirdeği yağı içeren krem ve serumlar ise kendi kullanım talimatına göre uygulanmalıdır. Yağ ve yağı içeren ürünler göz çevresine, açık yaraya veya tahriş olmuş cilde sürülmemelidir.
Avokado çekirdeği yağı saç çıkarır mı?
Avokado çekirdeği yağının yeni saç çıkardığını veya saç dökülmesini durdurduğunu gösteren yeterli klinik araştırma yoktur. Saç tellerine geçici olarak yumuşaklık ve parlaklık verebilir; bu kozmetik etki, saç köklerinin güçlendiğini ya da saçın büyümesini sağladığını göstermez.
Avokado çekirdeği yağı egzamaya iyi gelir mi?
Avokado çekirdeği yağının egzamaya iyi geldiği veya egzamayı tedavi ettiği bilimsel olarak kanıtlanmamıştır. Egzamalı cilt parfüm, koruyucu ve bazı bitkisel maddelere tepki verebileceği için yeni bir ürün kullanmadan önce dermatoloji uzmanına danışılmalıdır.
Avokado çekirdeği yağı tüketilebilir mi?
Hayır. Avokado çekirdeği yağı tüketilmemelidir. İnsanlarda tüketiminin güvenli olduğunu gösteren yeterli bilimsel çalışma bulunmamaktadır.
Avokado çekirdeği yağı nasıl saklanır?
Avokado çekirdeği yağının kapağı her kullanımdan sonra sıkıca kapatılmalı ve ürün, etiketinde belirtilen saklama koşullarına uygun bir yerde tutulmalıdır. Son kullanma tarihinin yanı sıra açıldıktan sonra ne kadar süre kullanılabileceği de kontrol edilmelidir. Kokusunda, renginde veya kıvamında belirgin bir değişiklik fark edilirse bu süreler dolmamış olsa bile ürün kullanılmamalıdır.
Avokado çekirdeğini zeytinyağında bekleterek avokado çekirdeği yağı yapılabilir mi?
Hayır. Avokado çekirdeği zeytinyağında bekletildiğinde çekirdekte bulunan ve yağda çözünebilen bazı bileşenler zeytinyağına geçebilir. Ancak elde edilen ürün, zeytinyağı bazlı bir karışımdır; saf avokado çekirdeği yağı değildir.
Bu yazı; avokado çekirdeği yağı ve çekirdekten elde edilen maddelere ilişkin bilimsel yayınlar ile cilt ürünlerinin güvenli kullanımı ve alerji konusundaki uzmanlık kuruluşlarının kaynakları incelenerek hazırlanmıştır.
Web sitesi içeriklerimiz Yayın Danışma Kurulu tarafından onaylanarak yayınlanmaktadır. Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununda, uzman bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.
