Melioidoz Nedir? Belirtileri, Bulaşma Yolları ve Tedavisi

Melioidoz Nedir?

Melioidoz, Burkholderia pseudomallei bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. Bu bakteri toprak ve tatlı suda bulunabilir. Hastalık özellikle Güneydoğu Asya ve Avustralya’nın kuzeyinde görülür ancak bu bölgeler dışında da olgular bildirilmiştir.

Melioidoz Vakaları Ne Zaman Artar?

Melioidoz vakaları, bakterinin bulunduğu bölgelerde özellikle şiddetli yağış ve sellerden sonra artabilir. Yağış, bakteriyi toprağın yüzeyine taşıyabildiği için bu dönemlerde çevresel temas yoluyla bulaşma riski de artabilmektedir.

Melioidoz Nasıl Bulaşır?

Melioidoz bulaşı çoğunlukla çevresel temas ile gerçekleşir.

Başlıca bulaşma yolları şunlardır:

• Bakteriyi içeren toprak veya suyla temas; özellikle ciltteki kesik ve yaralardan bakterinin vücuda girmesi
• Bakteriyi içeren toz veya su damlacıklarının solunması
• Bakteriyle kirlenmiş gıda veya suyun tüketilmesi

İnsandan insana bulaş ise nadirdir.

Melioidoz Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler enfeksiyonun yerine göre değişiklik gösterebilir.

Melioidozda görülebilen belirtiler şunlardır:

• Yüksek ateş
• Öksürük
• Göğüs ağrısı
• Halsizlik
• Kas ağrıları
• Ciltte yara veya apse

Bu belirtiler başka enfeksiyonlarda da görülebildiğinden, yalnızca bu belirtilere dayanılarak melioidoz tanısı konulmamaktadır.

Melioidoz Tehlikeli mi?

Melioidoz bazı hastalarda ağır seyredebilir. Kan dolaşımına yayılan enfeksiyonlar, farklı organlarda oluşan apseler ve sepsis, hastalığın ciddi sonuçları arasındadır.

Hastalığın seyri kişiden kişiye değişir; erken tanı ve uygun antibiyotik tedavisi önemlidir.

Kimler Risk Altındadır?

Melioidoz sağlıklı kişilerde de görülebilir. Bazı hastalıklar ve sağlık durumları ise enfeksiyona yakalanma veya ağır hastalık geçirme riskini artırabilir:

• Diyabet
• Kronik böbrek, karaciğer veya akciğer hastalıkları
• Kanser ya da bağışıklık sistemini baskılayan hastalık ve tedaviler
• Yoğun alkol kullanımı

Melioidoz Tanısı Nasıl Konur?

Melioidoz tanısında doktor, hastanın belirtileriyle birlikte seyahat ettiği bölgeleri ve toprak ya da suyla temas öyküsünü değerlendirir. Tanıyı doğrulamak için kan, balgam, idrar veya enfeksiyon bölgesinden alınan örneklerde Burkholderia pseudomallei bakterisinin varlığı kültür testiyle araştırılır.

Kültür testinde bu örnekler laboratuvarda bakterilerin çoğalmasına uygun koşullarda bekletilir ve üreyen bakterinin türü belirlenir.

Melioidoz Tedavisi Var mı?

Melioidozun tedavisi, genellikle hastanede damardan uygulanan antibiyotiklerle başlar ve bu aşamanın ardından, hastalığın tekrarlama riskini azaltmak için ağızdan antibiyotik tedavisi sürdürülür.

Tedavi aylar sürebilir; kullanılacak antibiyotikler ve tedavinin süresi, enfeksiyonun yaygınlığına ve hastanın sağlık durumuna göre doktor tarafından belirlenmektedir. Belirtiler azalsa bile ilaçlar, doktorun önerdiği süre dolmadan bırakılmamalıdır. Tedavinin erken bırakılması hastalığın tekrarlama riskini artırabilir.

Melioidozdan Nasıl Korunulur?

Melioidozun görüldüğü bölgelerde, bakteriyi taşıyan toprak ve suyla teması sınırlandırmak bulaşma riskini azaltabilmektedir. Özellikle diyabeti veya kronik hastalığı olanlar ile açık yarası bulunan kişiler için önerilen korunma önlemleri şunlardır:

• Kesik ve yaraların temizlenip uygun bir pansumanla kapatılması
• Özellikle şiddetli yağış ve sel sonrasında çamurlu suyla ve toprakla gereksiz temastan kaçınılması
• Toprakla çalışırken eldiven, ıslak ve çamurlu zeminde su geçirmeyen ayakkabı veya çizme kullanılması
• Güvenli içme suyu kullanılması ve arıtılmamış suyun içilmemesi
• Toprak veya çamurlu suyla temas sonrasında cildin temizlenmesi

Melioidoz Türkiye’de Görülür mü?

Melioidoz, Türkiye’de nadir bildirilen bir enfeksiyon hastalığıdır. Hastalığın daha sık görüldüğü bölgelere seyahat eden kişilerin, toprak ve suyla teması azaltmaya yönelik korunma önlemlerini uygulaması gerekir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Hastalığın görüldüğü bölgelerde bulunma veya bakteriyi taşıyabilecek toprak ve suyla temas sonrasında ateş, öksürük ya da iyileşmeyen bir yara gelişirse sağlık kuruluşuna gecikmeden başvurulmalı; seyahat edilen bölgeler ve olası temas öyküleri doktora anlatılmalıdır.

Belirgin nefes darlığı veya bilinç bulanıklığı varsa rutin randevu beklenmeden acil servise başvurulmalı ya da 112 aranmalıdır.