Aşırı aktif mesane (AAM), ani idrar yapma isteği, sık tuvalete çıkma ve bazı durumlarda idrar kaçırma ile kendini gösteren bir mesane kontrol sorunudur. Bu durumda mesane henüz tam dolmadan kasılır ve kişi aniden tuvalete gitme ihtiyacı hisseder. Kadınlarda daha sık görülse de erkeklerde de ortaya çıkabilir.
Sağlıklı bir mesane idrarla dolarken gevşer. Mesane dolduğunda beyne giden sinir sinyalleri idrar yapma ihtiyacını başlatır ve kişi bu ihtiyacı uygun bir zamana kadar erteleyebilir. Aşırı aktif mesanede ise mesane duvarındaki kasın, mesanede az miktarda idrar varken bile istemsizce kasılması bu dengeyi bozar.
Bu durum günlük yaşamı doğrudan etkileyebilir. Özellikle gece sık idrara çıkma, sosyal ortamlarda sürekli tuvalet arama ihtiyacı ve uyku bölünmeleri yaşam kalitesini düşürebilir.
Aşırı aktif mesane belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişiler yalnızca sık idrara çıkarken bazı kişilerde idrar kaçırma da görülebilir.
En yaygın belirtidir. Kişi aniden güçlü bir idrar yapma ihtiyacı hisseder ve bu hissi ertelemekte zorlanabilir.
Gün içerisinde normalden daha fazla, çoğu zaman 24 saatte sekiz ya da daha fazla kez tuvalete gitme ihtiyacı oluşabilir. Bu durum günlük rutini zorlaştırabilir.
Gece birden fazla kez idrara çıkmak için uyanma görülebilir. Bu durum uyku kalitesinin düşmesine ve gün içinde yorgunluğa neden olabilir.
Ani sıkışma sonrası tuvalete yetişemeden istemsiz idrar kaçırma yaşanabilir. Bu tür idrar kaçırmaya sıkışma tipi idrar kaçırma denir.
İdrar yaptıktan kısa süre sonra yeniden tuvalete gitme ihtiyacı hissedilebilir.
Uzun yolculuklar, toplantılar veya sosyal aktiviteler sırasında sürekli tuvalet düşüncesi kişiyi psikolojik olarak zorlayabilir.
Aşırı aktif mesane çoğu zaman mesane kaslarının istemsiz çalışmasıyla ilişkilidir ancak farklı sağlık problemleri ve yaşam alışkanlıkları da bu duruma neden olabilir.
Mesane duvarındaki kasların normalden erken kasılması ani idrar hissine yol açabilir.
Yaş ilerledikçe mesane kapasitesi ve mesane kontrolü azalabilir.
Gebelik ve normal doğum sonrası pelvik taban kaslarında zayıflama gelişebilir. Bu durum mesane kontrolünü etkileyebilir.
Menopozla birlikte görülen hormon değişiklikleri mesane dokusunda hassasiyete neden olabilir.
Parkinson hastalığı, inme (felç), multipl skleroz (MS), omurilik yaralanmaları ve diğer bazı nörolojik hastalıklar mesane kontrolünü bozabilir.
Sistit gibi mesaneyi tahriş eden enfeksiyonlar geçici olarak sık idrara çıkma ve ani sıkışma hissi oluşturabilir.
Kahve, çay, enerji içecekleri ve alkol mesaneyi uyararak belirtilerin artmasına neden olabilir.
Kan şekeri kontrolünün bozulması daha sık idrara çıkmaya yol açabilir.
Karın içi basıncın artması mesane üzerinde baskı oluşturabilir.
Özellikle idrar söktürücü ilaçlar idrar sıklığını artırabilir.
Tanı sürecinde öncelikle hastanın şikâyetleri detaylı şekilde değerlendirilir. Belirtilerin ne zaman başladığı, gece idrara çıkma sıklığı ve idrar kaçırma durumu incelenir.
Teşhis için şu yöntemlerden yararlanılabilir:
Bu değerlendirmeler sayesinde altta yatan farklı hastalıkların dışlanması hedeflenir. Ürodinami ve sistoskopi gibi ileri tetkikler ise her hastada gerekmez ve hekim bu incelemelere ilk değerlendirmenin sonucuna göre karar verir.
Tedavi planı kişinin şikâyetlerine ve altta yatan nedene göre belirlenir. Tedaviye çoğu zaman yaşam tarzı değişiklikleri, mesane eğitimi ve pelvik taban egzersizleriyle başlanır. Bu yöntemlerle yeterli sonuç alınamadığında ilaç tedavisi ve diğer seçenekler değerlendirilir.
Kafein tüketiminin azaltılması, kilo kontrolü sağlanması ve düzenli sıvı tüketimi belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir.
Belirli saat aralıklarıyla tuvalete gitme alışkanlığı oluşturularak mesane kontrolü geliştirilebilir. Bu aralıkların zamanla uzatılması, mesanenin daha fazla idrar tutmasına yardımcı olur.
Kegel egzersizleri pelvik kasları güçlendirerek idrar kontrolünü destekleyebilir.
Hekimin uygun gördüğü durumlarda mesane kaslarının aşırı çalışmasını azaltmaya yönelik ilaçlardan yararlanılabilir.
Bazı hastalarda mesane içine uygulanan botoks tedavisi mesane kasılmalarını azaltabilir. Etkisi çoğu zaman altı ay ya da daha uzun sürer ve azaldığında uygulamanın tekrarlanması gerekir.
İleri vakalarda, mesaneyi kontrol eden sinirlere hafif elektrik uyarıları veren tibial ya da sakral sinir uyarımı gibi tedaviler tercih edilebilir.
Nadir durumlarda diğer yöntemlerden sonuç alınamazsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Aşırı aktif mesane şikâyetleri olan erkekler Üroloji bölümüne, kadınlar ise hem Üroloji hem de Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümüne başvurabilir. Kadınlarda gerekli durumlarda, idrar kaçırma ve pelvik taban sorunlarıyla ilgilenen ürojinekoloji uzmanlarının desteği de alınabilir. Parkinson ya da MS gibi nörolojik bir hastalığı olan kişilerde ise tedavi, üroloji ve nöroloji uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle planlanabilir.
Aşağıdaki durumlarda bir üroloji uzmanına başvurulması önerilir:
Erken değerlendirme sayesinde yaşam kalitesini etkileyen şikâyetler kontrol altına alınabilir.
Buna karşılık bazı durumlarda randevu beklemek uygun değildir. İdrar hiç yapılamıyor ve alt karında şiddetli ağrı hissediliyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır. İdrar kaçırma ya da idrar yapamama bel ağrısıyla birlikte ortaya çıkmışsa ve iki bacakta güçsüzlük, uyuşma ya da genital bölgede his kaybı varsa da 112 aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Aşırı aktif mesane tamamen geçer mi?
Aşırı aktif mesane çoğu zaman uzun süreli bir durumdur ancak altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tedavi planının uygulanmasıyla belirtiler büyük oranda kontrol altına alınabilir. Belirtiler genellikle kendiliğinden geçmediği için tedaviye erken başlamak önemlidir.
Kegel egzersizleri aşırı aktif mesaneye iyi gelir mi?
Pelvik taban kaslarını güçlendiren Kegel egzersizleri birçok kişide mesane kontrolünün desteklenmesine yardımcı olabilir. Bu egzersizlerde idrarı tutmak için kullanılan kaslar sıkılıp gevşetilir. Egzersizlerin idrar yaparken değil, gün içinde ayrı zamanlarda ve her gün düzenli olarak yapılması önerilir. Etkinin ortaya çıkması birkaç hafta sürebilir.
Aşırı aktif mesane tedavi edilmezse ne olur?
Tedavi edilmeyen durumlarda yaşam kalitesi düşebilir, uyku problemleri gelişebilir ve sosyal yaşam olumsuz etkilenebilir. Uzun süren şikâyetler bazı kişilerde kaygıya ve duygusal sıkıntıya da yol açar.
Su içmeyi azaltmak aşırı aktif mesaneye iyi gelir mi?
Sıvı alımını fazla azaltmak aşırı aktif mesaneye iyi gelmez. Yetersiz sıvı alındığında idrar yoğunlaşır ve yoğun idrar mesaneyi tahriş ederek sıkışma hissini artırabilir. Gün içinde ne kadar sıvı tüketileceğinin hekimle birlikte belirlenmesi önerilir. Gece sık idrara kalkan kişilerde ise yatmadan önceki saatlerde sıvı alımının azaltılması, hekimin önerisiyle değerlendirilebilir.
Aşırı aktif mesanede bitkisel tedavi işe yarar mı?
Aşırı aktif mesaneyi tedavi ettiği kanıtlanmış bir bitkisel ya da tamamlayıcı yöntem bulunmamaktadır. Bazı bitkisel ürünler kullanılan ilaçlarla etkileşebileceği için bu ürünlere başlamadan önce hekime danışılması önerilir.
Aşırı aktif mesane ile idrar yolu enfeksiyonu nasıl ayırt edilir?
İki durumda da sık idrara çıkma ve ani sıkışma hissi görülebildiği için ayrım idrar tahliliyle yapılır. İdrar yaparken yanma, bulanık ya da kötü kokulu idrar ve ateş daha çok enfeksiyonu düşündürür. Aşırı aktif mesanede ise idrar tahlilinde enfeksiyon bulgusu saptanmaz.
Erkeklerde ani idrar sıkışması neden olur?
Erkeklerde ani idrar sıkışmasının sık nedenlerinden biri, yaşla birlikte büyüyen prostatın idrar kanalını daraltmasıdır. Bu durumda mesane, idrarı daralan kanaldan boşaltmak için daha fazla çalışır ve ani sıkışma, sık idrara çıkma ya da gece idrara kalkma gibi aşırı aktif mesaneye benzeyen şikâyetler ortaya çıkabilir. Prostat kaynaklı bir sorunu ayırt etmek için erkeklerde prostat muayenesinin yanında, idrar yaptıktan sonra mesanede kalan idrar miktarı (rezidü idrar) da ölçülür.
Web sitesi içeriklerimiz Yayın Danışma Kurulu tarafından onaylanarak yayınlanmaktadır. Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununda, uzman bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.
Hem kadınlarda hem de erkeklerde sık görülen bir sağlık sorunudur. İdrar yollarında meydana gelen ve genellikle bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyondur. En sık rastlanan etken Escherichia…
Prostat alt idrar yollarında, mesanenin alt kısmında yerleşmiş bir bezdir. Yalnızca erkeklerde bulunur. Semende bulunan bir sıvı salgılar. Prostat, ejakülasyon sırasında semenin dışarı atılmasına yardımcı olan…
Sistit, mesanenin iltihaplanmasıyla ortaya çıkan yaygın bir idrar yolu enfeksiyonudur ve halk arasında mesane enfeksiyonu olarak da bilinir. En sık belirtileri arasında idrar yaparken yanma, sık…
Prostat; meni içeriğinin bir kısmını oluşturan ceviz şeklinde bez yapısında bir organdır. Mesaneden çıkan idrar kanalını (üretra) çepeçevre sarar. Prostat bezinin işlevlerini sürdürebilmesi için vücutta erkeklik hormonlarının…
Prostat Kanseri Nedir? Prostat kanseri, erkeklerde prostat bezinde gelişen bir tür kanserdir. Prostat bezi, idrar yolunun hemen altında ve mesanenin önünde bulunan küçük, ceviz büyüklüğünde bir…
İyi huylu prostat büyümesi, özellikle ileri yaşla birlikte erkeklerde sık görülen prostat hastalıkları arasında yer alır. Prostat dokusunun büyümesi idrar kanalına baskı yapabilir ve bu durum…
Holmium lazer ile prostatın enükleasyonu anlamına gelir. İyi huylu prostat büyümesi (Benign prostat hiperplazisi)’nin cerrahi tedavisinde kullanılan modern, endoskopik (kapalı) bir yöntemdir. Özellikle büyük prostat hacimlerinde…
İdrar rengi, vücudunuzun sağlık durumu hakkında birçok ipucu verir. Genellikle sarı tonlarında olan idrar, farklı renklerde görüldüğünde bazı durumların habercisi olabilir. İdrar Rengi Ne…
