6 Haftalık Gebelik: Kalp Atışı ve Ultrason Görüntüsü

6 Haftalık Gebelik Kaç Aylık?

6 haftalık gebelik, bir buçuk aya yaklaşmış bir gebeliktir ve gebeliğin ikinci ayının ortasına denk gelir. Gebelik haftaları son adetin ilk gününden hesaplandığı için 6. haftadaki bebek, döllenmeden bu yana geçen süreye göre yaklaşık 4 haftalıktır. Ultrason raporlarında yazan gebelik haftası ile döllenme tarihine göre yapılan hesap arasındaki iki haftalık fark da bundan kaynaklanır.

Gebeliğin 40 haftası trimester adı verilen üç aylık üç döneme ayrılır ve 6. hafta birinci trimesterin içinde yer alır. Tahmini doğum tarihine yaklaşık 34 hafta vardır. Gebelik haftanızı gün gün takip etmek için gebelik hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.

6. Haftada Bebeğin Gelişimi

6. hafta, bebeğin kalbinin düzenli olarak çalışmaya başladığı ve vücudun ana hatlarının belirdiği haftadır. Bebek bu hafta başı vücuduna göre büyük, kıvrık ve küçük bir kuyruğu olan bir yapıdadır. Bu görünümüyle bir iribaşı andırır.

6 haftalık bebekte şekillenen yapılar şunlardır:

• Kalp, basit bir tüpten dört odacıklı yapıya dönüşme sürecindedir ve düzenli olarak atar.
• Kolları ve bacakları oluşturacak küçük tomurcuklar belirir.
• Kulakların oluşacağı yerlerde küçük çukurlar görülür.
• Karaciğer, kaslar ve iskelet sistemi gelişmeye devam eder.
• Bebeğin vücudu ince ve saydam bir deriyle kaplanır.

Beyin ve omurilik, önceki haftalarda kapanan nöral tüpten hızla gelişmeye devam eder. Kalbin bu haftadan itibaren düzenli olarak atması ise gebeliğin sağlıklı ilerleyişini gösteren en önemli bulgulardan biridir. Hekim, ilk ultrason muayenesinde gebeliği değerlendirirken öncelikle bu kalp atımını arar.

6 Haftalık Bebeğin Boyu ve Kilosu

6 haftalık bebeğin boyu yaklaşık 6 mm’dir ve ağırlığı 1 gramın çok altındadır. Bebek bu hafta ilk kez ultrasonda ayrı bir yapı olarak görülür ve boyu ölçülebilir hâle gelir. Ultrasonda ilk seçildiği günlerde 1–2 mm olan bebek hızla uzar. Bu nedenle aynı hafta içinde birkaç gün arayla yapılan iki ultrason arasında bile boyda belirgin bir fark görülebilir. Bebeğin ölçülen boyu, gebelik haftasını son adet tarihinden daha doğru gösterdiği için hekim gebelik haftasını bu ölçüme göre belirler.

6 Haftalık Ultrason Görüntüsü

6 haftalık gebelikte vajinal ultrasonda gebelik kesesi, yolk kesesi ve bebek birlikte görülebilir. Bu haftanın ultrason görüntüsünde koyu renkli, yuvarlak gebelik kesesinin içinde küçük ve parlak bir halka şeklindeki yolk kesesi, onun hemen yanında da bebeği gösteren ince, uzunca ve parlak bir yapı seçilir. Bebeğin kalp atımı bu yapının ortasında, ekranda küçük ve hızlı bir titreşim olarak izlenir.

6 haftalık bebek henüz yalnızca birkaç milimetre boyunda olduğu ve insan biçimini almadığı için ultrason ekranında küçük bir nokta ya da kısa bir çizgi gibi görünür. Bu görüntü 6. hafta için olağandır. Hekim bu muayenede kalp atımını değerlendirir, bebeğin boyunu ve kesenin çapını ölçer. Gebeliğin rahim içinde olduğu, bebek sayısı ve gebelik haftası da bu muayeneyle netleşir.

6 Haftalık Gebelikte Annedeki Değişiklikler

6. haftada hCG hormonunun hızla yükselmesiyle birlikte bulantı pek çok anne adayında belirgin hâle gelir ve diğer belirtiler de artar. 6 haftalık gebelikte sık görülen değişiklikler şunlardır:

• Sabah uyanınca daha belirgin olan bulantı ve kusma
• Yoğun yorgunluk
• Baş ağrısı
• Göğüslerde büyüme ve hassasiyet
• Kokulara karşı aşırı duyarlılık
• Şişkinlik ve kabızlık
• Ani duygu değişimleri

Bulantının ortaya çıkmasında gebelik hormonlarının rol oynadığı düşünülür ve şikâyet çoğu zaman yorgunlukla artar. Bu nedenle bulantıyla baş etmenin ilk adımı yeterince dinlenmektir. Gebelikte bulantıyı hafifletmeye yardımcı olan beslenme değişiklikleri şunlardır:

• Günü altı küçük öğüne bölmek
• Ekmek, pirinç, makarna ve kraker gibi yağı az ve sade yiyecekleri tercih etmek
• Sıcak yemeklerin kokusu rahatsız ediyorsa soğuk yiyecekleri seçmek
• Su ve diğer sıvıları gün boyunca sık sık ve az miktarda içmek
• Zencefil içeren yiyecek ve içecekleri denemek, zencefil takviyesi kullanmadan önce ise hekime danışmak

Gebelikteki bulantı bebeğin sağlığını olumsuz etkilemez ve çoğu zaman 16 ile 20. haftalar arasında geçer. Bulantı döneminde beslenmenin nasıl düzenlenebileceğini gebelikte beslenme yazımızda bulabilirsiniz.

6. Haftada Yapılan Kontroller ve Testler

6. hafta, Sağlık Bakanlığının doğum öncesi bakım programında 14. haftaya kadar yapılması gereken ilk kontrol için uygun haftalardan biridir. Bebeğin ve kalp atımının ultrasonda görülebildiği bu dönemde yapılan muayenede gebeliğin yeri ve haftası birlikte doğrulanır. Bakanlığın rehberine göre bu kontrolde sağlık öyküsü ayrıntılı olarak alınır, tansiyon, boy ve kilo ölçülür.

İlk gebelik kontrolünde istenen başlıca tetkikler şunlardır:

• Tam idrar tahlili ve idrar kültürü
• Tam kan sayımı
• Anne adayının ve baba adayının kan grubu
• Hepatit B ve sifilis taraması
• Tiroid fonksiyonu için TSH testi
• Anne adayının onayıyla HIV testi

Anne adayı Rh negatif, baba adayı Rh pozitifse indirekt Coombs adı verilen ek bir kan testi yapılır ve sonucuna göre takip planlanır. Diyabet ya da yüksek tansiyon gibi bir risk saptandığında kontrol sıklığı artırılabilir. Bu tür gebeliklerin nasıl izlendiğini riskli gebelik yazımızda bulabilirsiniz. Gebelik takibinde sıradaki önemli adım, 11 ile 14. haftalar arasında yapılan ikili tarama testi ve ense kalınlığı ölçümüdür.

6 Haftalık Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

6. haftada bulantı ve yorgunluk günlük düzeni etkilemeye başladığı için bu dönemde alınacak önlemler hem anne adayının günlük hayatını kolaylaştırır hem de bebeğin gelişimini destekler. 6 haftalık gebelikte dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Kusmayla kaybedilen sıvıyı yerine koymak için gün boyunca düzenli su içmek
• Folik asidi 12. haftaya kadar aksatmadan kullanmak
• Bulantı için ilaç ya da bitkisel ürün kullanmadan önce hekime danışmak
• Kronik bir hastalık için kullanılan ilaçları hekime danışmadan bırakmamak
• Hekim aksini önermediği sürece hafif ve orta tempolu egzersize devam etmek
• Grip mevsiminde hekime danışarak grip aşısı yaptırmak

Gebelikte haftada toplam 150 dakika egzersiz yapılması önerilir ve buna günde 10 dakikalık tempolu bir yürüyüşle başlanabilir. Grip gebelikte daha ağır seyredebildiği için Sağlık Bakanlığının rehberi, gebelikte yapılacak aşılar arasında grip aşısına da yer verir. Aşının ne zaman yapıldığını ve gebeler için neden önemli olduğunu grip aşısı yazımızda bulabilirsiniz.

6 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

6. haftadan itibaren bebek ve kalp atımı ultrasonda görülebildiği için kanama ya da ağrı gibi bir şikâyetin nedeni artık kısa sürede anlaşılabilir. Bu nedenle aşağıdaki belirtilerde kontrol günü beklenmeden hekime başvurulması önerilir.

Aynı gün hekime başvurulması gereken durumlar

6 haftalık gebelikte şu durumlarda aynı gün kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır:

• Lekelenme ya da hafif kanama
• Bir gün boyunca hiçbir şey tutamayacak kadar sık kusmak
• Kusmayla birlikte ayağa kalkınca baş dönmesi ve belirgin halsizlik
• Kusmukta kan görülmesi
• Kasıkta geçmeyen ya da tek tarafta yoğunlaşan ağrı
• 38 °C ve üzerinde ateş

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:

• Pedi kısa sürede dolduran kanama ya da pıhtı ve doku parçalarının gelmesi
• Kanamaya eşlik eden şiddetli, kramp tarzında karın ağrısı
• Omuz ucu ağrısı
• Bayılma ya da bilinç bulanıklığı

Bu belirtiler hızla değerlendirilmesi gereken erken gebelik sorunlarına işaret edebilir. Acil serviste yapılan ultrason ve kan testleri, durumun kısa sürede netleşmesini sağlar.