Nefrit, böbrek dokusunda gelişen iltihaplanmayla ortaya çıkan bir böbrek hastalığıdır. Halk arasında “böbrek iltihabı” olarak da bilinen nefrit; böbreklerin kandaki atık maddeleri süzme ve sıvı dengesini sağlama görevini etkileyebilir. Bu durum idrarda kan, köpüklenme, ödem ve tansiyon yüksekliği gibi belirtilere yol açabilir.
Böbrekler, kanı süzerek atık maddeleri ve vücudun ihtiyaç duymadığı fazla sıvıyı idrar yoluyla dışarı atar. Bu görevde glomerül adı verilen süzgeç yapıları, süzülen sıvının içinden geçtiği tübüller ve bu kanalcıkların arasını dolduran destek doku birlikte çalışır. Nefrit, bu yapılardan birinin iltihaplanmasıyla gelişir ve iltihabın böbreğin hangi bölümünde başladığı, nefritin türünü belirler.
Bazı nefrit türleri aniden ortaya çıkarken bazıları uzun süre sessiz ilerleyebilir. Erken tanı ve uygun tedavi, böbrek fonksiyonlarının korunması açısından önem taşır.
Nefrit, böbreğin etkilenen bölgesine ve hastalığın gelişim şekline göre farklı türlerde görülebilir.
Glomerülonefrit, böbreklerin süzme işlemini gerçekleştiren glomerül adı verilen yapıların iltihaplanmasıdır. Bu durumda böbreklerin kandaki atıkları filtreleme kapasitesi bozulabilir.
İnterstisyel nefrit, böbrek kanalcıkları (tübüller) arasındaki dokunun iltihaplanması sonucu gelişir. Bazı ilaçlar, enfeksiyonlar veya bağışıklık sistemi hastalıkları bu tabloya neden olabilir.
Piyelonefrit, genellikle idrar yolu enfeksiyonunun böbreklere ilerlemesiyle oluşan ciddi bir enfeksiyon türüdür. Çoğunlukla bakterilerden kaynaklanır ve ateş, yan ağrısı ile idrar şikâyetlerine neden olabilir.
Akut nefrit, aniden başlayan ve kısa sürede belirti verebilen böbrek iltihabıdır. Çoğu zaman bir enfeksiyonun ardından ya da bazı ilaçlara bağlı olarak gelişir.
Akut nefritte görülebilecek belirtiler şunlardır:
Erken tedavi edilen akut nefrit vakalarında böbrek hasarı riski azaltılabilir.
Kronik nefrit, uzun süre devam eden ve zamanla böbreklerde kalıcı hasara neden olabilen iltihabi bir böbrek hastalığıdır. Bazı kişilerde yıllarca belirti vermeden ilerleyebilir. Tedavi edilmediğinde kronik böbrek hastalığına ve böbrek yetmezliğine yol açabilir.
Lupus nefriti, lupus (sistemik lupus eritematozus) hastalığının böbrekleri etkilemesi sonucu gelişen ciddi bir böbrek hastalığıdır. Bağışıklık sisteminin böbrek dokusuna zarar vermesiyle ortaya çıkar.
Lupus nefritinde şu belirtiler görülebilir:
Tedavi edilmeyen lupus nefriti böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebilir.
Nefrit belirtileri hastalığın türüne ve şiddetine göre değişebilir. Bazı kişilerde hafif belirtiler görülürken bazı vakalarda ciddi böbrek problemleri gelişebilir.
Nefrit belirtileri arasında şunlar yer alabilir:
Özellikle idrarda belirgin değişiklikler ve ödem görüldüğünde bir nefroloji uzmanına başvurulması önerilir.
Nefritin ortaya çıkmasında enfeksiyonlar, bağışıklık sistemi hastalıkları ve bazı metabolik sorunlar etkili olabilir. Bazı durumlarda kullanılan ilaçlar veya genetik yatkınlık da böbrek dokusunda iltihaplanmaya yol açabilir.
Nefrit gelişiminde rol oynayabilen nedenler şunlardır:
Otoimmün hastalıklara bağlı nefrit türlerinde bağışıklık sistemi yanlışlıkla böbrek dokusuna saldırabilir ve zamanla böbrek fonksiyonlarında bozulma gelişebilir.
Nefrit çocukluk çağında da görülebilir. Özellikle bazı enfeksiyonların ardından gelişen bağışıklık sistemi reaksiyonları çocuklarda nefrit oluşumuna neden olabilir.
Çocuklarda şu belirtiler görülebilir:
Çocuklarda erken değerlendirme, böbrek sağlığının korunması açısından önemlidir.
Nefrit ile böbrek taşı birbirinden farklı sağlık sorunlarıdır.
Her iki durumda da ağrı ve idrar problemleri görülebilir ancak nedenleri ve tedavi yöntemleri farklıdır.
Nefrit tedavisi; hastalığın türüne, nedenine ve böbreklerde oluşturduğu hasarın düzeyine göre planlanır. Enfeksiyona bağlı nefritte hekimin belirlediği antibiyotikler, bazı otoimmün kaynaklı nefritlerde ise bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanılır. Bir ilaca bağlı gelişen interstisyel nefritte çoğu zaman ilk adım, hekimin kontrolünde bu ilacın bırakılmasıdır.
Tedavi sürecinde hekim şu önerilerde bulunabilir:
İleri vakalarda hastane yatışı ya da diyaliz gibi daha kapsamlı tedavi yöntemleri gerekebilir.
Nefrit şüphesi olan yetişkinler Nefroloji bölümüne başvurabilir. Böbrek taşı gibi ürolojik bir neden düşünüldüğünde Üroloji uzmanları da değerlendirme sürecine dâhil olabilir. Lupus nefriti olan kişilerin takibinde ise nefroloji uzmanlarının yanında Romatoloji uzmanları da yer alabilir.
Çocuklarda ise ilk değerlendirme Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı tarafından yapılır ve hekim gerekli gördüğü takdirde çocuğu çocuk nefrolojisi uzmanına yönlendirebilir.
Tedavi edilmeyen nefrit zamanla böbrek fonksiyonlarında ciddi kayba neden olabilir. Bazı hastalarda kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliği gelişebilir. Erken tanı ve düzenli takip ise kalıcı böbrek hasarının önlenmesinde önemli rol oynar.
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:
Nefes darlığı giderek artıyorsa, gün boyunca hiç idrar yapılamıyorsa ya da bu belirtilere bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa 112 aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Nefrit bulaşıcı mıdır?
Nefrit doğrudan bulaşıcı değildir ancak bazı enfeksiyonlar nefrit gelişimine neden olabilir. Örneğin streptokok bakterisinin yol açtığı boğaz enfeksiyonu kişiden kişiye geçebilir ve bazı kişilerde, özellikle çocuklarda, birkaç hafta sonra böbrek iltihabını tetikleyebilir.
Nefrit böbrek yetmezliği yapar mı?
İleri ve kontrolsüz vakalarda böbrek yetmezliği gelişebilir. Enfeksiyona ya da ilaçlara bağlı akut nefritlerin çoğu, erken tedaviyle böbreklerde kalıcı hasar bırakmadan düzelebilir. Kronik ve lupus kaynaklı nefritlerde ise böbrek fonksiyonlarının korunması için düzenli takip gerekir.
İdrarda köpüklenme nefrit belirtisi midir?
Evet, bazı nefrit türlerinde protein kaçağına bağlı köpüklenme görülebilir. Köpüklenme her zaman bir böbrek hastalığını göstermez ancak sürekli hâle geldiyse ya da şişlikle birlikte görülüyorsa idrar tahliliyle protein kaçağı olup olmadığının araştırılması önerilir.
Nefrit hangi tahlille anlaşılır?
Nefrit tanısında ilk adım çoğu zaman idrar tahlilidir ve bu tahlilde idrarda kan, protein ya da iltihap hücresi olup olmadığı incelenir. Böbreklerin ne kadar iyi çalıştığını görmek için kanda kreatinin ve üre düzeyleri ölçülür, gerekli durumlarda böbrek ultrasonu ve böbrek biyopsisi de yapılabilir.
Böbrek iltihabı ağrı yapar mı?
Böbrek iltihabı her zaman ağrı yapmaz ve ağrının olup olmaması nefritin türüne bağlıdır. İdrar yolu enfeksiyonunun böbreklere ilerlemesiyle gelişen piyelonefritte bel ya da yan ağrısına çoğu zaman ateş eşlik eder. Glomerülonefrit gibi türler ise belirgin bir ağrıya yol açmadan, idrardaki değişiklikler ve şişlikle kendini gösterebilir.
Böbrek iltihabı kaç günde iyileşir?
Bakterilerin neden olduğu böbrek iltihabında (piyelonefrit) kişi çoğu zaman yaklaşık iki hafta içinde kendini daha iyi hisseder. Bu süreçte hekimin belirlediği antibiyotikler genellikle 7–14 gün boyunca kullanılır, ileri yaştaki ya da başka bir sağlık sorunu bulunan kişilerde ise iyileşme daha uzun sürebilir. Bağışıklık sistemiyle ya da ilaçlarla ilişkili nefritlerde iyileşme süresi, altta yatan nedene ve tedaviye verilen yanıta göre değişir.
Nefritik sendrom nedir?
Nefritik sendrom, glomerüllerdeki iltihaplanmanın yol açtığı belirtilerin bir arada görüldüğü tablodur. İdrarda kan, idrar miktarında azalma, ödem ve tansiyon yüksekliği bu tablonun temel bulgularıdır. Adı benzeyen nefrotik sendromda ise öne çıkan bulgu, idrarla çok miktarda protein kaybedilmesi ve buna bağlı yaygın ödemdir.
Web sitesi içeriklerimiz Yayın Danışma Kurulu tarafından onaylanarak yayınlanmaktadır. Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununda, uzman bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.
Glomerülonefrit, böbreklerde kanı süzen glomerül adlı küçük yapıların iltihaplanmasıyla ortaya çıkan bir böbrek hastalığıdır. İdrarda kan ve protein kaçağı, kan basıncında yükselme ve ödem en sık…
Organ Nakli Nedir? Organ nakli, bir kişinin çeşitli hastalıklar nedeniyle görevini yerine getiremeyecek hale gelmiş bir organının, bir vericiden alınan sağlıklı bir organla değiştirildiği bir…
Sistit, mesanenin iltihaplanmasıyla ortaya çıkan yaygın bir idrar yolu enfeksiyonudur ve halk arasında mesane enfeksiyonu olarak da bilinir. En sık belirtileri arasında idrar yaparken yanma, sık…
Günümüzde oldukça sık rastladığımız böbrek taşı rahatsızlığı, aslında geçmiş dönemlerde de tıp dünyasını meşgul etmiş ve bunun için tedavi yöntemleri aranmıştır. 1980’lere kadar böbrek taşı kendiliğinden…
Hem kadınlarda hem de erkeklerde sık görülen bir sağlık sorunudur. İdrar yollarında meydana gelen ve genellikle bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyondur. En sık rastlanan etken Escherichia…
C vitamini, sağlıklı bir yaşam için düzenli olarak alınması gereken temel vitaminlerden biridir. Özellikle bağışıklık sistemi, cilt sağlığı ve vücudun kendini yenileme süreçlerinde önemli rol…
Hantavirüs Nedir? Belirtileri Nelerdir? Hantavirüs, kemirgenler aracılığıyla insanlara bulaşabilen ve ciddi solunum veya böbrek yetmezliğine yol açabilen viral bir enfeksiyon hastalığıdır. Genellikle fare ve sıçan gibi kemirgenlerin taşıyıcı…
Farenjit, boğazın arkasındaki farenks bölgesinin iltihaplanmasıdır. Bu durum genellikle viral veya bakteriyel enfeksiyonlar nedeniyle ortaya çıkar. Akut ve kronik farenjit olarak ikiye ayrılmaktadır. Akut farenjit; enfeksiyon…
