22 Haftalık Gebelik: Bebeğin Gelişimi ve Anne Adayındaki Değişimler

22 Haftalık Gebelik Kaç Aylık?

22 haftalık gebelik, beşinci ayını doldurup altıncı aya girmiş bir gebeliktir. Gebelik haftası, döllenmeden yaklaşık iki hafta önceye denk gelen son adetin ilk gününe göre hesaplanır; bu nedenle bebeğin döllenmeden bu yana geçen yaşı yaklaşık 20 haftadır. Tahmini doğum tarihine 18 hafta kalmıştır.

İkinci trimester 27. haftanın sonunda tamamlanır ve 22. hafta bu dönemin ikinci yarısında yer alır. Son adet tarihinize göre hangi gebelik haftasında olduğunuzu ve tahmini doğum tarihinizi gebelik hesaplama aracımızla görebilirsiniz.

22. Haftada Bebeğin Gelişimi

22. haftada bebeğin görünümü, doğumdaki hâline giderek yaklaşır. Yüz hatları belirginleşir ve duyular gelişmeye devam eder. 22 haftalık bebekte şu gelişmeler dikkat çeker:

• Kaşlar ve saç telleri belirginleşir.
• Kavrama refleksi güçlenir; bebek elleriyle yüzüne, kulaklarına ve göbek kordonuna dokunur.
• Bebek anne adayının kalp atışını, nefesini ve sindirim seslerini duyar.
• Erkek bebeklerde testisler karın içinden aşağıya doğru inmeye başlar, kız bebeklerde rahim ve yumurtalıklar yerini almıştır.
• Cilt ince, kırışık ve yarı saydamdır; altındaki damarlar nedeniyle pembe-kırmızı bir renk taşır.

İşitmenin gelişmesiyle birlikte anne adayının sesi, bebeğin anne karnında en sık duyduğu seslerden biri hâline gelir. Önümüzdeki haftalarda bebek tanıdık seslere hareketle karşılık vermeye başlar. Anne adayının ve ailenin bebekle konuşması, ona şarkı söylemesi bu nedenle bebekle bağ kurmanın doğal bir yoludur.

22 Haftalık Bebeğin Boyu ve Kilosu

22 haftalık bebeğin boyu yaklaşık 28 cm, ağırlığı ise 430 gram civarındadır. Bebek bu haftalarda her hafta 60–70 gram kadar alır ve iki hafta sonra ağırlığı 600 grama ulaşır. Ultrasonda hesaplanan tahmini ağırlık için tek bir doğru değer yoktur; aynı haftadaki sağlıklı bebeklerin ağırlıkları birbirinden belirgin biçimde farklı olabilir. Hekim, tek bir ölçümdeki rakamdan çok ölçümlerin haftalar içinde düzenli bir büyüme eğrisi izleyip izlemediğine ve baş, karın ve uyluk ölçümlerinin birbiriyle uyumuna bakar.

22 Haftalık Ultrason Görüntüsü

22 haftalık ultrason görüntüsünde bebeğin yüz hatları daha da netleşir; kaşlar, burun, dudaklar ve kulak kepçeleri ayrı ayrı seçilir. Bebek artık ekrana tek bir kesitte sığmayacak kadar büyüdüğü için hekim başı, gövdeyi ve bacakları ayrı kesitlerde görüntüler. Bebeğin elleriyle göbek kordonunu tuttuğu ya da yüzüne dokunduğu anlar da bu haftalarda sıkça yakalanır.

22. hafta, 18 ile 22. haftalar arasında yapılan ayrıntılı ultrasonun son haftasıdır. Muayene henüz yapılmadıysa bu hafta içinde planlanması önerilir, çünkü bebeğin organlarını değerlendirmek için en uygun görüntüler bu haftalarda elde edilir ve ilerleyen haftalarda bebeğin büyümesi bazı yapıların görüntülenmesini zorlaştırır. Ayrıntılı ultrasonda hekim bebeğin beynini, yüzünü, omurgasını, kalbini, böbreklerini ve kemiklerini tek tek inceler; plasentanın yerini ve amniyon sıvısının miktarını da değerlendirir.

22 Haftalık Gebelikte Annedeki Değişiklikler

22. haftada rahmin üst sınırı göbeğin biraz üzerine çıkar ve karın her hafta öne doğru büyür. Bu büyüme vücudun ağırlık merkezini değiştirir; leğen kemiği eklemleri ile bel üzerindeki yük de artar. 22 haftalık gebelikte anne adaylarında şu değişiklikler sık görülür:

• Karında ara ara hissedilen, ağrısız ya da hafif ağrılı sertleşmeler
• Kasık kemiğinde, kalçada ya da belde yürürken ve merdiven çıkarken artan ağrı
• Bacaklarda ve yüzde ince, örümcek ağını andıran damarlar
• Akşamları ayaklarda hafif şişlik

Karında ara ara gelen sertleşmeler, Braxton Hicks kasılmaları olarak bilinir ve rahmin zaman zaman kendiliğinden kasılmasıyla oluşur. Bu kasılmalar düzensizdir, karında kısa süreli bir gerginlik hissi yaratır ve dinlenmek, pozisyon değiştirmek, su içmek ya da idrara çıkmakla hafifler. Öğleden sonra ve akşam saatlerinde, hareketli bir günün ya da cinsel ilişkinin ardından daha sık hissedilir. Düzenli aralıklarla tekrarlayan ve giderek güçlenen kasılmalar ise Braxton Hicks kasılmalarından farklıdır ve erken doğum eyleminin belirtisi olabilir.

Kasık kemiğinin önünde, belin alt kısmında ya da kalçalarda hissedilen ve yürürken, merdiven çıkarken ya da yatakta dönerken artan ağrı, gebeliğe bağlı leğen kemiği ağrısı olarak adlandırılır. Leğen kemiği eklemlerinin düzensiz hareket etmesiyle ilişkilendirilen bu durum bebeğe zarar vermez ama günlük hareketleri zorlaştırır. Arabaya binip inerken dizleri birbirine yakın tutmak, yatarken bacakların arasına yastık koymak ve ağır yük kaldırmamak ağrıyı hafifletir. Ağrı hareket etmeyi zorlaştıracak düzeydeyse hekim, gebelikle ilgili kas ve eklem sorunlarında deneyimli bir fizyoterapiste yönlendirebilir.

22. Haftada Yapılan Kontroller ve Testler

22. hafta, ayrıntılı ultrason için planlanan son hafta olmasının yanında, Sağlık Bakanlığının programında ikinci kontrolün yapıldığı 18 ile 24. haftalar arasındaki dönemin de son haftalarından biridir. Bu kontrolde tansiyon, kilo ve rahim yüksekliği ölçülür, idrar tahlili ve kan sayımı yinelenir. Anne adayına gebelikte tehlike işaretleri, bebek hareketleri ve hızlı kilo alımı konusunda bilgi verilir.

Gebelik şekerini araştıran şeker yükleme testi iki hafta sonra başlayan 24–28. hafta aralığında yapılır. Testin türünü ve tarihini hekim bu kontrolde belirler; testten önce nasıl hazırlanılacağı da muayenede açıklanır.

22 Haftalık Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

22. hafta, gebeliğin ikinci yarısında yapılacakları planlamak için uygun bir zamandır. Bu haftada öne çıkan adımlar şunlardır:

• Demir ve D vitamini desteğini hekimin önerdiği şekilde sürdürmek
• Hekim aksini önermediği sürece günlük yürüyüşleri sürdürmek
• Uyurken ve dinlenirken yan yatmayı alışkanlık hâline getirmek
• Sigara ve sigara dumanından uzak durmak
• Doğuma hazırlık ve bebek bakımı eğitimleri için Gebe Okulu programlarını incelemek

Bu dönemde bilinmesi gereken konulardan biri de erken doğumdur. Gebeliğin 37. haftadan önce doğumla sonuçlanmasına erken doğum denir. Daha önce erken doğum yapmış olmak, ikiz gebelik, gebelikte kanama, rahim ağzının kısa olması ve sigara kullanımı erken doğum riskini artırır ancak erken doğum, risk etkeni bulunmayan anne adaylarında da görülür. Bu nedenle 22. haftadan itibaren erken doğum belirtilerini tanımak her anne adayı için önem taşır. Erken doğum riski taşıyan anne adaylarına yatak istirahati önerilmez, çünkü uzun süre hareketsiz kalmak pıhtı oluşumu ve kas güçsüzlüğü riskini artırır. Riskli gebeliklerin nasıl izlendiği hakkında bilgiyi perinatoloji ve riskli gebelik yazımızda bulabilirsiniz.

22 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

22. haftadan itibaren hekime başvurmayı gerektiren belirtilerin önemli bir kısmı erken doğum eylemiyle ilgilidir. Ara ara gelen düzensiz sertleşmeler ve hafif kasık ağrısı çoğu zaman zararsızdır; aşağıdaki belirtiler ise beklemeden değerlendirilmelidir.

Aynı gün hekime başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki durumlarda aynı gün kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır:

• Lekelenme ya da hafif kanama
• Akıntının sulu, kanlı ya da mukuslu hâle gelmesi veya miktarının belirgin biçimde artması
• Belin alt kısmında sürekli, künt ağrı ya da kasıkta baskı hissi
• Adet sancısına benzeyen, hafif ama geçmeyen kramplar
• İdrar yaparken yanma ya da 38 °C ve üzerinde ateş

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:

• Düzenli aralıklarla tekrarlayan ve giderek sıklaşan kasılmalar
• Vajinadan aniden ya da sızıntı şeklinde sıvı gelmesi
• Kanamanın artması
• Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu ya da yüz ve ellerde ani şişlik
• Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı

Bu belirtilerle başvurulduğunda hekim, rahim ağzındaki değişiklikleri muayene ve ultrasonla değerlendirir. Erken doğum eylemi her zaman doğumla sonuçlanmaz ve bazı anne adaylarında kendiliğinden durur. Zamanında yapılan başvuru ise hekime doğumu geciktirmeye ve bebeği korumaya yönelik tedavileri planlamak için zaman kazandırır.