34 Haftalık Gebelik: Bebeğin Gelişimi ve Anne Adayındaki Değişimler

34 Haftalık Gebelik Kaç Aylık?

34 haftalık gebelik, sekizinci ayın son günlerine denk gelen bir gebeliktir. 34 hafta 0 gün ile 34 hafta 6 gün arasındaki her gün bu haftanın içinde yer alır. Gebelik haftaları son adetin ilk gününden itibaren sayılır. Döllenme bu tarihten yaklaşık iki hafta sonra gerçekleştiği için bebek, döllenmeden bu yana geçen süreye göre yaklaşık 32 haftalıktır.

Üçüncü trimesterin ikinci yarısında bulunan 34. haftada tahmini doğum tarihine yaklaşık 6 hafta kalmıştır. Son adet tarihinize göre hangi gebelik haftasında olduğunuzu ve doğumun hangi tarihe denk geleceğini gebelik hesaplama aracımızla hesaplayabilirsiniz.

34. Haftada Bebeğin Gelişimi

34. haftada bebeğin gelişimi, yeni organların oluşmasından çok var olan organların olgunlaşmasına ve kilo alımına dayanır. Deri altında biriken yağ, bebeğin doğumdan sonra vücut ısısını korumasına yardımcı olur; akciğerler ve sinir sistemi ise doğuma kadar olgunlaşmayı sürdürür.

34 haftalık bebekte şu gelişmeler dikkat çeker:

• El tırnakları parmak uçlarına kadar uzar.
• Göz bebekleri ışığa tepki olarak küçülüp büyür.
• Kemikler sertleşmeye devam eder; kafatası kemikleri ise doğumda kolaylık sağlayan esnekliğini korur.
• Erkek bebeklerde testisler karın içinden torbaya doğru iner.
• Akciğerler, doğumdan sonra yardımsız nefes almaya hazırlanır.

Rahimdeki alan daraldığı için bebek çoğu zaman bacaklarını göğsüne doğru çekmiş, kıvrılmış bir duruşta bulunur. Bu nedenle anne adayı sert tekmelerden çok dönme, gerinme ve itme hareketleri hisseder ve bu hareketlerle karnının şeklinin değiştiğini görebilir. Hareketlerin türü değişse de gücü ve sıklığı önceki haftalardaki gibi sürer.

34 Haftalık Bebeğin Boyu ve Kilosu

34 haftalık bebeğin boyu baştan topuğa yaklaşık 45 cm, ağırlığı ise ortalama 2,1 kg civarındadır. Bebek bu haftadan doğuma kadar her hafta yaklaşık 200 gram alır ve son altı haftada ağırlığı bir kilogramın üzerinde artar. Bu nedenle 34. haftada ölçülen ağırlık, bebeğin doğumda kaç kilo olacağını değil, büyümesinin hangi çizgide ilerlediğini gösterir.

Anne karnındaki bebeğin ağırlığı ultrason ölçümlerinden hesaplanır. Hekim bebeğin baş, karın ve uyluk kemiği ölçümlerini alır; ultrason cihazı bu değerleri bir formülde birleştirerek tahmini ağırlığı verir. Sonuç bir tahmin olduğu için bebeğin gerçek ağırlığından bir miktar farklı çıkabilir.

Aynı haftadaki sağlıklı bebeklerin ağırlıkları arasında belirgin farklar bulunur. Dünya Sağlık Örgütünün fetal büyüme eğrilerine göre 34. haftada her 10 bebekten 8’inin tahmini ağırlığı yaklaşık 2 ile 2,7 kg arasındadır. Bu aralık, ultrason raporlarında 10. ve 90. persentil (yüzdelik dilim) olarak gösterilen değerlere karşılık gelir: 50. persentildeki bir bebek, aynı haftadaki bebeklerin yarısından ağır, yarısından hafiftir. Bebeğin cinsiyeti, anne adayının boyu, kilosu ve daha önce doğum yapmış olması da bu farklılıkta rol oynar.

Tahmini ağırlığın bu aralığın dışında kalması tek başına bir sorun olduğunu göstermez. Hekim böyle bir durumda bebeğin büyümesini birkaç hafta arayla tekrarlanan ölçümlerle takip eder ve değerlendirmesini tek bir sonuca değil, büyümenin seyrine dayandırır.

34 Haftalık Ultrason Görüntüsü

34 haftalık bebek ultrasonda artık tek bir görüntüye sığmaz; hekim yüzü, karnı, kolları ve bacakları ayrı ayrı inceler. Üç ya da dört boyutlu ultrasonda yüz hatları belirgin biçimde seçilir ancak bebeğin duruşu ve yüzünün önündeki amniyon sıvısının miktarı görüntünün netliğini değiştirir.

Bu dönemdeki ultrason muayenesi, bebeğin büyümesini ve iyilik hâlini değerlendirmeye yöneliktir. Hekim tahmini ağırlığı hesaplar, bebeğin rahimdeki duruşunu ve kalp atımını inceler, bebeği çevreleyen amniyon sıvısının miktarını ölçer. 20. hafta ultrasonunda plasentanın rahim ağzına yakın yerleştiği görülen anne adaylarında plasentanın yeri de yeniden kontrol edilir; bu gebeliklerin çoğunda plasenta, rahim büyüdükçe rahim ağzından uzaklaşır.

34 Haftalık Gebelikte Anne Adayındaki Değişiklikler

34. haftada rahim göğüs kafesinin altına kadar yükselir ve mideye, diyaframa ve mesaneye baskı yapar. Anne adayının bu haftalarda yaşadığı şikâyetlerin çoğu bu baskıdan ve gebelik hormonlarının etkisinden kaynaklanır. Bu haftada sık görülen değişiklikler şunlardır:

• Nefes darlığı ve merdiven çıkarken çabuk yorulma
• Mide yanması ve hazımsızlık
• Karında ağrısız, kısa süreli sertleşmeler
• Bel ağrısı ve kasıkta çekilme hissi
• Ayaklarda ve bileklerde şişlik
• Uykuya dalmakta ve uykuyu sürdürmekte güçlük
• Göğüslerden az miktarda sarımsı sıvı gelmesi

Karındaki ağrısız sertleşmeler, Braxton Hicks kasılmaları olarak bilinen hazırlık kasılmalarıdır. Bu kasılmalar düzensizdir, kısa sürer ve giderek güçlenmez. Göğüslerden gelen sarımsı sıvı ise kolostrum adı verilen ilk süttür; antikor bakımından zengindir ve bazı anne adaylarında doğumdan haftalar önce görülmeye başlar.

Nefes darlığı ve mide yanması, bebeğin başı leğen kemiğine doğru indiğinde çoğu zaman hafifler. Bu iniş doğumun yaklaştığını gösterse de doğumun hemen başlayacağı anlamına gelmez; doğum çoğu zaman haftalar sonra gerçekleşir.

Bu haftalarda sık merak edilen konulardan biri de gebelikte alınan kilodur. Sağlık Bakanlığının rehberine göre gebelik öncesi kilosu normal aralıkta olan bir anne adayının gebelik boyunca toplam 11,5–16 kg alması beklenir; ikinci ve üçüncü trimesterde haftalık artış ortalama 350–500 gram arasındadır. Gebelikten önce zayıf olan anne adaylarında bu değerler daha yüksek, fazla kilolu olanlarda daha düşüktür ve hekim her kontrolde kilo artışını bu değerlerle karşılaştırır.

34. Haftada Yapılan Kontroller ve Testler

Sağlık Bakanlığının doğum öncesi bakım programında üçüncü kontrol 24–28. haftalar arasında yapılır, dördüncü kontrol ise 36–38. haftalara denk gelir. Program en az dört kontrolü öngörür; gebeliğin son haftalarında birçok hekim anne adayını daha sık aralıklarla görür.

34. haftada yapılan bir muayenede tansiyon ve kilo ölçülür, idrar protein açısından incelenir, rahmin büyüklüğünün gebelik haftasıyla uyumu değerlendirilir ve bebeğin kalp atımı dinlenir. Hekim gerekli gördüğünde bebeğin büyümesini ultrasonla kontrol eder ve kansızlık açısından kan sayımı ister. Doğum hazırlıklarının konuşulmaya başlandığı bu haftalar, anne adayının aklındaki soruları not alıp hekimine danışması için de uygun bir zamandır.

34 Haftalık Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

Son haftalara girilirken alınan önlemler hem anne adayının daha rahat etmesine hem de bebeğin iyiliğine yöneliktir. 34. haftada şunlara dikkat edilmesi önerilir:

• Uyurken sırtüstü değil, yan yatmak
• Hekimin başlattığı demir ve D vitamini desteğini aksatmamak
• Az ve sık beslenmek, akşam yemeğini yatmadan birkaç saat önce yemek
• Hekim aksini önermediği sürece kısa yürüyüşleri sürdürmek ve sık sık dinlenmek
• Uzun yolculuklarda sık mola vermek ve bacakları hareket ettirmek

Yan yatarak uyumak plasentaya giden kan akımını destekler ve bel ağrısını da azaltır. Az ve sık beslenmek mide yanmasını hafifletirken bebeğin büyümesi için gereken besinlerin düzenli alınmasına da yardımcı olur; son trimesterde beslenmenin nasıl düzenleneceğini gebelikte beslenme yazımızda bulabilirsiniz. Uzun süre hareketsiz kalmak bacak damarlarında pıhtı oluşma riskini artırdığı için yolculuklarda ara vermek önemlidir.

Grip mevsimine denk gelen gebeliklerde grip aşısı da bu dönemin konuları arasındadır. Sağlık Bakanlığının rehberi, eylül ile nisan arasında gebelere grip aşısı yapılmasını önerir; aşıyla ilgili merak edilenlere grip aşısı yazımızdan ulaşabilirsiniz. Son haftalarda doğum, emzirme ve bebek bakımı hakkında bilgi almak isteyen anne ve baba adayları da Gebe Okulu programlarına katılabilir.

34 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

Nefes darlığı, mide yanması ve düzensiz sertleşmeler 34. haftada sık görülen ve çoğu zaman zararsız şikâyetlerdir. Doğuma birkaç hafta kalan bu dönemde erken doğumu ya da gebeliğe bağlı tansiyon yüksekliğini düşündüren belirtiler ise kontrol günü beklenmeden değerlendirilmelidir.

Aynı gün hekime başvurulması gereken durumlar

Şu durumlar aynı gün içinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir:

• Saatte birkaç kez tekrarlayan ve dinlenmekle azalmayan karın sertleşmeleri
• Kısa sürede belirgin kilo artışı ya da ayaklarda giderek artan şişlik
• Avuç içlerinde ve ayak tabanlarında başlayan, geceleri artan kaşıntı
• İdrar yaparken yanma ya da 38 °C ve üzerinde ateş

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki belirtilerde beklemeden doğumhaneye ya da acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:

• Düzenli aralıklarla gelen kasılmalar, adet sancısına benzeyen kramplar ya da alışılmadık bel ağrısı
• Vajinadan sıvı gelmesi
• Vajinal kanama
• Bebeğin hareketlerinin azalması ya da alışılan düzeninin değişmesi
• Ağrı kesiciyle geçmeyen şiddetli baş ağrısı, bulanık görme, kaburgaların altında ağrı ya da yüzde ve ellerde ani şişlik
• Geçmeyen şiddetli karın ağrısı
• Nöbet geçirme ya da bilinç kaybı

Bu belirtiler erken doğum eylemi, suyun erken gelmesi ya da preeklampsi gibi hızla değerlendirilmesi gereken durumlarla ilişkili olabilir. Preeklampsi, gebeliğin ikinci yarısında ortaya çıkan ve tansiyon yüksekliğiyle seyreden bir hastalıktır.