26 Haftalık Gebelik: Bebeğin Gelişimi ve Anne Adayındaki Değişimler

26 Haftalık Gebelik Kaç Aylık?

26 haftalık gebelik, altıncı ayın son haftasındaki bir gebeliktir. Bir hafta sonra yedinci ay başlar. Gebelik haftaları son adetin ilk gününden itibaren sayıldığı ve döllenme bu tarihten yaklaşık iki hafta sonra gerçekleştiği için 26. haftadaki bebek, döllenme anından itibaren sayıldığında yaklaşık 24 haftalıktır.

Gebelik, trimester adı verilen ve her biri yaklaşık üç ay süren üç döneme bölünür. 26. hafta ikinci trimesterin sondan bir önceki haftasıdır ve tahmini doğum tarihine yaklaşık 14 hafta kalmıştır. Son adet tarihinize göre hangi haftada olduğunuzu ve tahmini doğum tarihinizi gebelik hesaplama aracımızla kolayca öğrenebilirsiniz.

26. Haftada Bebeğin Gelişimi

26. hafta, bebeğin yüzünün belirginleştiği ve duyularının hızla geliştiği bir dönemdir. Bebek bu haftalarda görmeye ve doğumdan sonra nefes almaya hazırlanır.

26 haftalık bebekte şu gelişmeler dikkat çeker:

• Göz kapakları ilk kez açılmaya başlar ve bebek göz kırpmayı öğrenir. Gözlerin açılması 26 ile 28. haftalar arasında tamamlanır.
• Kaşlar ve kirpikler oluşmuştur.
• Deriye ve gözlere renk veren melanin pigmentinin üretimi başlar.
• Akciğerlerde sürfaktan üretimi artar ve hava keseciklerinin gelişimi sürer.
• Kemikler ve kaslar güçlendikçe tekmeler ve dönmeler daha kuvvetli hissedilir.

Melanin üretiminin başlaması gözlerin rengini de etkiler. Bebeklerin hepsinin mavi gözlü doğduğu yaygın bir inanıştır, oysa göz rengi anne ve babadan geçen genlere bağlıdır ve kahverengi gözlerle doğmak da sık görülür. Göz rengi doğumdan sonra da bir süre değişebilir ve çoğunlukla üç yaşına kadar kalıcı hâlini alır.

26 Haftalık Bebeğin Boyu ve Kilosu

26 haftalık bebeğin boyu yaklaşık 36 cm, ağırlığı ise ortalama 760 gram civarındadır. Bebek bu haftada bir önceki haftaya göre yaklaşık 100 gram alır ve üçüncü trimesterle birlikte kilo alma hızı daha da artar. Bu değerler pek çok bebeğin ölçümüne dayanan ortalamalardır ve sağlıklı bebekler arasında farklar görülmesi olağandır.

Anne karnındaki bebeğin ağırlığı doğrudan tartılamadığı için ultrasonla tahmin edilir. Hekim bebeğin baş çevresini, karın çevresini ve uyluk kemiğinin uzunluğunu ölçer. Ultrason cihazı bu ölçümleri, Hadlock formülü gibi bilimsel hesaplama yöntemleriyle birleştirerek bebeğin tahmini ağırlığını bulur. Bu yöntem bebeğin büyümesini izlemenin güvenilir bir yoludur ama sonuç bir tahmindir ve bebeğin gerçek ağırlığından bir miktar farklı olabilir.

Tahmini ağırlık, aynı gebelik haftasındaki bebeklerin ağırlıklarını gösteren büyüme eğrileri üzerinde değerlendirilir ve sonuç persentil olarak ifade edilir. Örneğin 50. persentildeki bir bebek, aynı haftadaki bebeklerin yarısından daha ağır, yarısından daha hafiftir. 10 ile 90. persentiller arasındaki değerler normal kabul edilir.

Tahmini ağırlığın 10. persentilin altında ya da 90. persentilin üzerinde çıkması tek başına bir hastalık anlamına gelmez, çünkü yapısal olarak küçük ya da iri olan sağlıklı bebekler de bu gruplarda yer alır. Hekim böyle bir durumda bebeğin büyümesini birkaç hafta arayla tekrarlanan ultrasonlarla izler. Gerekli gördüğünde plasentadan bebeğe giden kan akımını da Doppler ultrasonla değerlendirir.

26 Haftalık Ultrason Görüntüsü

26 haftalık ultrason görüntüsünde bebeğin yüz hatları, kaşları ve açılmaya başlayan göz kapakları seçilebilir. Bebeğin göğüs kafesinin düzenli aralıklarla inip kalktığı, nefes almaya benzeyen hareketler de bu haftalarda izlenir. Bu hareketler bebeğin akciğerlerini doğum sonrasına hazırladığı alıştırmalardır.

Ultrasonda bebeğin büyüme ölçümlerinin yanında amniyon sıvısının miktarı, plasentanın konumu ve bebeğin kalp atımı da değerlendirilir. Amniyon sıvısının olağandan fazla olması gebelik şekeriyle ilişkili olabildiği için hekim bu bulguyu, aynı dönemde yapılan şeker yükleme testinin sonucuyla birlikte yorumlar.

26 Haftalık Gebelikte Annedeki Değişiklikler

26. haftada karın öne doğru belirgin biçimde büyür ve vücudun ağırlık merkezi değişir. Artan kilo ve gevşeyen bağlarla birlikte 26 haftalık gebelikte anne adaylarında şu değişiklikler öne çıkar:

• Yorgunluk ve uykuya dalmakta zorlanma
• Sakarlık ve denge kaybı hissi
• Özellikle geceleri baldırlarda kramp
• Bel ve sırt ağrısı
• Dalgınlık ve unutkanlık
• Bebeğin hareketlerinin gün içinde daha sık ve güçlü hissedilmesi

Denge kaybı hissi, karnın öne doğru büyümesiyle ağırlık merkezinin kaymasından kaynaklanır. Bu nedenle günlük işler eskisine göre daha uzun sürebilir ve anne adayının kendine daha fazla zaman tanıması gerekir. Geceleri baldırda kramp girdiğinde ayak parmaklarını kendine doğru çekmek ve kası ovmak kasılmayı çözer. Bazı anne adaylarının gebelik unutkanlığı olarak tarif ettiği dalgınlık ise çoğu zaman yorgunluk ve uykusuzlukla ilişkilidir.

26. Haftada Yapılan Kontroller ve Testler

26. hafta, Sağlık Bakanlığının programında üçüncü kontrol ve şeker yükleme testi için önerilen 24–28. haftalık dönemin ortasındadır. Test henüz yapılmadıysa bu haftalarda planlanır, sonucu normal çıktığında ise gebelik takibi olağan seyrinde sürer. Testin diğer taramalar arasındaki yerini gebelikte tarama testleri yazımızda bulabilirsiniz.

Gebelik şekeri tanısı konulduğunda tedavinin ilk adımı beslenmenin düzenlenmesi ve egzersizdir. Anne adayı evde parmak ucundan kan şekerini ölçmeyi öğrenir ve sonuçları kontrollere getirir. Beslenme ve hareketle kan şekeri yeterince düşmezse hekim ilaç ya da insülin tedavisi başlatır. Gebelik şekeri olan anne adayları daha sık kontrole çağrılır ve bebeğin büyümesi ultrasonla daha yakından izlenir. Gebelik şekeri çoğunlukla doğumla birlikte düzelir ve bu durum doğumdan birkaç hafta sonra yapılan kan şekeri testiyle kontrol edilir.

Üçüncü kontrolde tansiyon, kilo, idrar tahlili ve kan sayımı da izlenir. Programdaki dördüncü kontrol 36–38. haftalar arasında yapılır ve hekim bu iki kontrol arasında gerekli gördüğü sıklıkta ek kontroller planlar.

26 Haftalık Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

26. haftada hareketli kalmak ve gebelikte beslenme ilkelerine uygun, dengeli beslenmek hem kilo alımının sağlıklı bir aralıkta kalmasına hem de kan şekerinin kontrol altında tutulmasına yardımcı olur. Değişen denge ve artan yorgunluk göz önünde bulundurulduğunda bu haftalarda şu önlemler yararlıdır:

• Hekim aksini önermediği sürece yürüyüş, yüzme ya da gebelere yönelik yoga gibi hafif egzersizlere devam etmek
• Düşme riski taşıyan sporlardan ve ani yön değiştirmeyi gerektiren hareketlerden kaçınmak
• Merdivenlerde tutunarak yürümek ve düz tabanlı ayakkabılar giymek
• Gün içinde birkaç kez ayak bileklerini esnetip çevirerek baldır kaslarını çalıştırmak
• Kısa molalar vererek dinlenmek ve uyku düzenine özen göstermek

26. hafta, doğuma hazırlık eğitimlerine katılmayı düşünmek için de uygun bir zamandır. Bu eğitimlerde doğumun evreleri, nefes teknikleri, emzirme ve yenidoğan bakımı gibi konular ele alınır, baba adaylarının da eğitimlere katılması önerilir. Doğuma hazırlık eğitimleri hakkında bilgiyi Gebe Okulu sayfamızda bulabilirsiniz.

26 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

Bacak krampları, yorgunluk ve bel ağrısı 26. haftada pek çok anne adayının yaşadığı ve genellikle zararsız olan şikâyetlerdir. Bu haftalarda bebeğin hareketleri belirgin bir düzen kazandığı için hareketlerdeki değişiklikler, erken doğum eylemine ve tansiyon yükselmesine işaret eden belirtilerle birlikte yakından izlenmelidir.

Aynı gün hekime başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki durumlarda aynı gün kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır:

• Lekelenme ya da az miktarda kanama
• Kasıkta baskı hissi, adet sancısına benzeyen kramplar ya da yeni başlayan sürekli bel ağrısı
• Vajinal akıntının belirgin biçimde artması ya da sulu, kanlı veya sümüksü bir hâl alması
• Yüzde ve ellerde kısa sürede ortaya çıkan şişlik
• Bacaklardan yalnız birinde ağrı, kızarıklık ve şişlik
• İdrar yaparken yanma ya da 38 °C ve üzerinde ateş

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:

• Bebeğin hareketlerinin belirgin biçimde azalması, durması ya da alışılmış düzeninin değişmesi
• Düzenli aralıklarla tekrarlayan, giderek sıklaşan ve güçlenen kasılmalar
• Vajinadan su gelmesi
• Yoğun kanama ya da kanamaya eşlik eden karın ağrısı
• Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu ya da kaburgaların altında ağrı
• Ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı

Bu belirtiler erken doğum eylemi, gebelikte yüksek tansiyonla seyreden preeklampsi, damar içinde pıhtı oluşması ya da bebeğin hemen değerlendirilmesini gerektiren başka bir durumla ilişkili olabilir. Hareketlerdeki değişiklik için bebeğin uyanmasını beklemek ya da evde kalp sesi dinlemeye çalışmak yerine doğrudan başvurmak gerekir.