38 Haftalık Gebelik: Bebeğin Gelişimi ve Anne Adayındaki Değişimler

38 Haftalık Gebelik Kaç Aylık?

38 haftalık gebelik, sekiz buçuk ayı geride bırakmış ve dokuzuncu ayın dördüncü haftasına girmiş bir gebeliktir. 38 hafta 0 gün ile 38 hafta 6 gün arasındaki günleri kapsayan bu haftada bebek, döllenmeden bu yana geçen süreye göre yaklaşık 36 haftalıktır; çünkü gebelik haftaları döllenmeden yaklaşık iki hafta önceki son adet tarihinden itibaren sayılır.

Tahmini doğum tarihine yaklaşık 2 hafta kalmıştır. Bu tarih yalnızca bir tahmindir ve birçok bebek bu tarihten önce ya da sonra dünyaya gelir. Hesaplanan doğum tarihinizi görmek için gebelik hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.

38. Haftada Bebeğin Gelişimi

38. haftada bebeğin organları doğumdan sonraki yaşama hazırdır. Bebeğin baş çevresi ile karın çevresi bu haftalarda yaklaşık olarak eşitlenir ve vücut oranları yenidoğana benzer.

38 haftalık bebekte şu gelişmeler dikkat çeker:

• Ayak tırnakları parmak uçlarına ulaşır.
• Vücudu kaplayan ince tüylerin (lanugo) büyük bölümü dökülmüştür; bazı bebekler yer yer tüylerle doğar.
• Yutulan amniyon sıvısı ve dökülen hücreler bağırsaklarda mekonyum adı verilen koyu yeşil ilk dışkıyı oluşturur.
• Deri altına yağ eklenmeye devam eder.

Rahimdeki alan iyice daralsa da bebek doğuma kadar, hatta doğum sırasında da hareket etmeyi sürdürür. Doğuma yaklaşıldıkça bebeğin hareketlerinin azaldığı yönündeki yaygın inanış doğru değildir; hareketlerin türü değişse de alışılan düzen devam eder.

38 Haftalık Bebeğin Boyu ve Kilosu

38 haftalık bebeğin boyu baştan topuğa yaklaşık 50 cm, ağırlığı ise ortalama 3,1 kg civarındadır ancak bu haftada bebekler arasındaki ağırlık farkı belirgindir ve bazı sağlıklı bebekler 4 kg’a yaklaşır. Dünya Sağlık Örgütünün fetal büyüme eğrilerine göre 38. haftada her 10 bebekten 8’inin tahmini ağırlığı yaklaşık 2,7 ile 3,7 kg arasındadır; bu aralık ultrason raporlarındaki 10. ve 90. persentillere (yüzdelik dilimlere) karşılık gelir.

Bebek doğuma kadar her hafta yaklaşık 200 gram almaya devam eder. Bu dönemde ultrasonla yapılan ağırlık tahmini, bebeğin baş çevresi, karın çevresi ve uyluk kemiği uzunluğu gibi ölçümlerden hesaplanır ve gerçek doğum ağırlığından bir miktar farklı çıkabilir. Hekim tahmini ağırlığı persentil değeriyle birlikte yorumlar; 10. persentilin altında ya da 90. persentilin üzerinde kalan bebeklerde büyümeyi ve bebeğin iyilik hâlini daha yakından değerlendirir.

38 Haftalık Ultrason Görüntüsü

38 haftalık bebek ultrasonda rahmi tamamen doldurur ve başı çoğu zaman leğen kemiğine yerleşmiş olduğundan yüzünü üç ya da dört boyutlu olarak net görüntülemek önceki haftalara göre zorlaşır. Bu haftalarda yapılan ultrason daha çok bebeğin geliş şeklini, amniyon sıvısının miktarını ve tahmini ağırlığını değerlendirmeye yöneliktir.

Hekim gerekli gördüğünde ultrasona ek olarak NST (non-stres test) de ister. Bu testte anne adayının karnına yerleştirilen iki bantla bebeğin kalp atımı ve rahim kasılmaları yaklaşık 20–30 dakika boyunca kaydedilir. Bebek hareket ettikçe kalp atımının hızlanması, iyilik hâlini gösteren güven verici bir bulgudur. Kayıtta bu hızlanmanın görülmemesi tek başına bir sorun olduğunu göstermez; bebek o sırada uyuyor olabilir ve hekim testi uzatarak ya da ek incelemelerle değerlendirmeyi tamamlar.

38 Haftalık Gebelikte Anne Adayındaki Değişiklikler

38. haftada anne adayının vücudu doğuma hazırdır ve gerçek doğum başlayana kadar rahimdeki hazırlık kasılmaları sürer. Bu haftalarda sık görülen değişiklikler şunlardır:

• Karnın aralıklarla sertleşip gevşemesi
• Uyku düzeninin bozulması ve gün içinde yorgunluk
• Ayaklarda ve bileklerde şişlik
• Bebeğin aşağı inmesiyle yürürken zorlanma
• Doğumu beklerken sabırsızlık ve kaygı

Yalancı Sancı ile Gerçek Doğum Sancısı Nasıl Ayırt Edilir?

Karnın sertleşmesi 38. haftada en çok merak edilen konulardan biridir ve çoğu zaman Braxton Hicks adı verilen yalancı sancılardan kaynaklanır. Yalancı sancılar ile gerçek doğum sancıları şu özelliklerle birbirinden ayrılır:

• Yalancı sancılar düzensiz aralıklarla gelir; gerçek sancılar düzenli aralıklarla tekrarlar ve giderek sıklaşır.
• Yalancı sancılar kısa sürer ve şiddeti artmaz; gerçek sancılar zamanla uzar ve güçlenir.
• Yalancı sancılar dinlenmek, yürümek ya da pozisyon değiştirmekle hafifler; gerçek sancılar ne yapılırsa yapılsın sürer.
• Yalancı sancılar çoğunlukla karnın ön kısmında hissedilir; gerçek sancılar sıklıkla belden başlayıp karnın önüne yayılır.

Sancıların hangi aşamada hastaneye gitmeyi gerektirdiği konusunda hekimin önerisi esas alınır. Kasılmaların sıklığını ve süresini birkaç kasılma boyunca not etmek, doğumhaneyle görüşürken durumun doğru anlaşılmasına yardımcı olur.

38. Haftada Yapılan Kontroller ve Testler

38. hafta, Sağlık Bakanlığının programındaki dördüncü kontrolün yapıldığı 36–38. haftalar aralığının son haftasıdır. Bu kontrolde hekim tansiyonu ölçer, idrarda protein arar, karın ölçümüyle bebeğin büyümesini değerlendirir ve elle muayeneyle bebeğin geliş şeklini kontrol eder. Tansiyon yüksekliği ve idrarda protein, doğumdan önce ya da sonra ortaya çıkabilen preeklampsinin erken bulguları olduğu için bu son haftalarda da takip edilir; preeklampsi, gebeliğin ikinci yarısında tansiyon yüksekliğiyle seyreden bir hastalıktır.

Bu kontrolün bir diğer konusu, gebeliğin 40. haftayı geçmesi durumunda izlenecek yoldur. Hekim, doğum kendiliğinden başlamazsa hangi haftada nasıl bir değerlendirme yapılacağını anne adayıyla önceden konuşur ve doğum planını buna göre günceller.

38 Haftalık Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

38. haftada doğumun normal yolla mı sezaryenle mi gerçekleşeceği çoğu anne adayının gündemindedir. Bu kararı hekim ve anne adayı birlikte verir; kararda bebeğin geliş şekli, tahmini ağırlığı, plasentanın yeri, anne adayının sağlık durumu ve önceki doğumları değerlendirilir. Tıbbi bir engel bulunmadığında normal doğum öncelikli olarak planlanır; normal doğumun nasıl ilerlediğini normal doğum yazımızda bulabilirsiniz.

Doğumu beklerken şunlara dikkat edilmesi önerilir:

• Hekim aksini önermediği sürece kısa yürüyüşleri sürdürmek
• Gün içinde kısa dinlenme araları vermek
• Bol sıvı almak ve hafif öğünler tercih etmek
• Bebeğin hareket düzenini her gün takip etmek
• Dışarı çıkarken gebelik takip kartını yanında bulundurmak

Doğumu beklerken emzirme hakkında bilgi almak da yararlıdır, çünkü doğumdan sonraki ilk saat emzirmeye başlamak için en uygun zamandır. Ten tene temasla başlayan erken emzirme, bebeğin anne sütüyle tanışmasını kolaylaştırır; bu konudaki önerilere başarılı emzirmenin 10 adımı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

38 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

Yalancı sancılar, yürürken zorlanma ve uyku bölünmesi 38. haftada beklenen değişikliklerdir. Doğumun her an başlayabileceği bu dönemde doğum belirtileri ile bebeğin ya da anne adayının sağlığıyla ilgili bazı belirtiler ise kontrol günü beklenmeden değerlendirilmelidir.

Aynı gün hekime başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki durumlarda aynı gün kadın hastalıkları ve doğum uzmanına danışılmalıdır:

• İç çamaşırını sürekli ıslatan ve su mu idrar mı olduğu ayırt edilemeyen sızıntı
• Kötü kokulu, renkli ya da kaşıntıya yol açan vajinal akıntı
• Sık ve yanmalı idrara çıkma ya da 38 °C ve üzerinde ateş
• Geceleri artan, avuç içleri ve ayak tabanlarında belirgin kaşıntı

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Şu belirtilerden biri görüldüğünde beklemeden doğumhaneye ya da acil servise gidilmeli veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:

• Göbek kordonunun vajinada görülmesi ya da hissedilmesi
• Bebeğin doğmak üzere olduğu hissi ve durdurulamayan ıkınma isteği
• Adet kanaması kadar ya da daha yoğun kanama
• Kasılmalar arasında da geçmeyen sürekli ve şiddetli karın ağrısı
• Bebeğin hareketlerinin azalması ya da hissedilmemesi
• Suyun gelmesiyle birlikte ateş, titreme ya da kötü kokulu sıvı
• Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu ya da nöbet geçirme

Göbek kordonunun vajinada görülmesi nadir rastlanan ancak bebek için hemen müdahale gerektiren bir durumdur ve 112 Acil Çağrı Merkezinin vakit kaybetmeden aranmasını gerektirir.