17 Haftalık Gebelik: Annedeki Değişiklikler ve Bebek Gelişimi

17 Haftalık Gebelik Kaç Aylık?

17 haftalık gebelikle birlikte beşinci ay başlar. Gebelik haftaları son adetin ilk gününden sayıldığı için bebek, döllenmeden bu yana geçen süreye göre yaklaşık 15 haftalıktır.

Tahmini doğum tarihine yaklaşık 23 hafta kalan bu dönemde gebeliğin yarısına, yani 20. haftaya üç hafta vardır. Gebelik haftanızı ve tahmini doğum tarihinizi son adet tarihinizden yola çıkarak gebelik hesaplama aracımızla öğrenebilirsiniz.

17. Haftada Bebeğin Gelişimi

17. haftada bebek boyca uzamanın yanında kilo da alır. Derisinin altında yağ dokusu birikmeye başlar; bu birikim, doğumdan sonra bebeğin vücut ısısını korumasına yardımcı olacak depoların oluşmasında ilk adımdır. Yağ dokusunun asıl artışı ise üçüncü trimesterde gerçekleşir. 17 haftalık bebekte bu hafta şu gelişmeler de dikkat çeker:

• Ayak tırnakları oluşmaya başlar.
• Bebek daha hareketli hâle gelir; rahim içinde döner ve takla atar.
• Kısa aralıklarla hıçkırır.
• Göz kapakları kapalı olsa da gözlerini hareket ettirir, ağzını açıp kapatır.
• Yüksek seslere hareketle tepki verir.
• Hareketleri yöneten beyin bölümü gelişimini tamamlamaya yaklaşır.

Bebekle birlikte plasenta da büyür. Rahim duvarına tutunan plasenta, göbek kordonu aracılığıyla bebeğe oksijen ve besin taşır, bebeğin atıklarını da uzaklaştırır. Gebeliğin sonunda plasentanın ağırlığı 500 grama yaklaşır.

17 Haftalık Bebeğin Boyu ve Kilosu

17 haftalık bebeğin baş-popo uzunluğu yaklaşık 13 cm, ağırlığı 140 gram civarındadır. 16. haftada 100 gram civarında olan ağırlık bir hafta içinde yaklaşık 40 gram artar. Bebeğin boyu 20. haftaya kadar baş-popo uzunluğuyla verilir; bu ölçüm bacakları kapsamadığı için doğumdaki boyla doğrudan karşılaştırılmaz. Değerler ortalamadır; bebekler arasında birkaç milimetrelik ya da birkaç gramlık farklar normal kabul edilir.

17 Haftalık Ultrason Görüntüsü

17. haftada bebek oldukça hareketli olduğu için ultrason sırasında dönüp pozisyon değiştirdiği, kollarını ve bacaklarını oynattığı görülür. Kulak, burun ve dudaklar ultrason görüntüsünde tanınabilir hâle gelir; omurga ve uzun kemikler de net biçimde seçilir.

Hekim muayenede bebeğin kalp atımını ve ölçümlerini değerlendirir, plasentanın rahmin hangi duvarında yer aldığını ve amniyon sıvısının yeterli olup olmadığını kontrol eder. Ultrasonun gebelikte hangi amaçlarla istendiğini neden USG istenir yazımızda bulabilirsiniz.

17 Haftalık Gebelikte Annedeki Değişiklikler

17. haftada rahim leğen kemiğinin dışına, karın boşluğuna doğru yükselir. Bu nedenle bel inceliği kaybolmaya başlar ve karın dışarıdan belirgin biçimde fark edilir. İlk gebelikte bu değişiklik daha yavaş ilerlerken daha önce doğum yapmış anne adaylarında karın daha erken ve daha belirgin büyür.

Büyüyen karın ve değişen hormonlar, bu haftalarda şu şikâyetlere yol açabilir:

• Yorgunluk ve uykuya dalmada güçlük
• Burun tıkanıklığı
• Bacaklarda kramp
• El ve ayaklarda hafif şişlik
• Mide yanması ve şişkinlik
• Kaygı, gerginlik ya da duygu durumunda dalgalanma

Bu şikâyetler çoğu zaman dinlenme, düzenli beslenme ve hareketli kalmak gibi basit önlemlerle azalır. Günlük işleri yapmayı zorlaştıracak düzeye ulaştıklarında ise hekime danışılmalıdır.

17. Haftada Yapılan Kontroller ve Testler

17. haftada Sağlık Bakanlığının programında yer alan rutin bir kontrol bulunmaz ancak üçlü ve dörtlü tarama testlerinin yapıldığı 16–20. hafta aralığı sürmektedir. İlk trimesterde ikili test yaptırmamış anne adayları için bu haftalar, testi planlamak açısından uygun bir zamandır ve hangi testin uygun olduğuna hekim karar verir. Testler hakkında ayrıntılı bilgiyi gebelikte tarama testleri yazımızda bulabilirsiniz.

Programdaki ikinci kontrol 18 ile 24. haftalar arasında yapılır. Bu kontrolde tansiyon ve kilo ölçülür, rahmin büyüklüğünün gebelik haftasıyla uyumu kontrol edilir, idrar tahlili ve tam kan sayımı tekrarlanır. Aynı dönemde, 18 ile 22. haftalar arasında bebeğin organlarını tek tek inceleyen ayrıntılı ultrason yapılır.

17 Haftalık Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

Karnın belirginleştiği bu haftalarda kilo artışı da hızlanır. Sağlık Bakanlığının rehberine göre gebelik öncesinde normal kilolu olan bir anne adayının gebelik boyunca toplam 11,5 ile 16 kilo alması önerilir; ikinci ve üçüncü trimesterde bu artış haftada ortalama 0,4 kiloya karşılık gelir. Gebelik öncesinde zayıf olanlarda önerilen kilo artışı daha yüksek, fazla kilolu olanlarda ise daha düşüktür. Hekim her kontrolde kilo alımını bu ölçüye göre izler. Kilo artışını dengelemeye yardımcı olacak beslenme önerilerini gebelikte beslenme yazımızda bulabilirsiniz.

Beden kadar ruh sağlığı da bu dönemde dikkat ister. Gebelikte stres ve kaygı sanıldığından daha sık görülür; yaklaşık her beş anne adayından biri gebelik sırasında stresli ya da kaygılı hisseder. Hormonların etkisiyle küçük sorunlar bile büyük görünebilir. Bu duygular günlük hayatı zorlaştırıyorsa durumun hekimle paylaşılması önerilir; hekim gerekli gördüğünde anne adayını psikolojik destek için yönlendirir.

Doğuma hazırlık da bu haftalarda planlanmaya başlanabilir. Gebelik, doğum ve bebek bakımı konusunda bilgi veren Gebe Okulu eğitimleri, anne ve baba adaylarının doğum sürecini önceden tanımasına ve sorularını sağlık profesyonellerine yöneltmesine imkân verir.

17 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

Karnın hızla büyüdüğü 17. haftada bel ve kasık bölgesinde hafif ağrılar sık görülür. Bel ağrısının düzenli aralıklarla gelip gitmesi ya da kasık ağrısı ve karında sertleşmeyle birlikte görülmesi ise erken doğum eyleminin belirtisi olabileceği için önemsenmelidir.

Aynı gün hekime başvurulması gereken durumlar

Şu belirtiler aynı gün bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir:

• Ritmik biçimde gelip giden bel ağrısı ya da karında düzenli sertleşme
• Bel ağrısıyla birlikte ateş, idrar yaparken yanma ya da vajinal kanama
• Kaburgaların altında, bir ya da iki yanda hissedilen ağrı
• Vajinadan sıvı gelmesi
• Yüz ve ellerde ani şişlik

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:

• Yoğun vajinal kanama
• Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı
• Bacaklarda, kalçada ya da genital bölgede his kaybı
• Nefes almakta zorlanma ya da sık soluk alıp verme