15 Haftalık Gebelik: Ultrason Görüntüsü ve Bebeğin Cinsiyeti

15 Haftalık Gebelik Kaç Aylık?

15 haftalık gebelik, üç buçuk ayı doldurmuş ve dördüncü ayın ortasına gelmiş bir gebeliktir. Gebelik haftaları son adetin ilk gününden sayıldığı için bebek, döllenmeden bu yana geçen süreye göre yaklaşık 13 haftalıktır.

İkinci trimesterin ikinci haftasında olan bu gebelikte tahmini doğum tarihine yaklaşık 25 hafta kalmıştır. Doğum tarihi son adet tarihine göre hesaplanır ve ilk trimesterdeki ultrason ölçümüyle arada belirgin bir fark varsa hekim tarafından güncellenir. Son adet tarihinizi girerek gebelik haftanızı ve tahmini doğum tarihinizi gebelik hesaplama aracımızla öğrenebilirsiniz.

15. Haftada Bebeğin Gelişimi

15. haftada bebek hızla büyür ve iskeleti güçlenmeye devam eder. Kıkırdak dokunun kemiğe dönüşmesi sürer. 15 haftalık bebekte görülen diğer gelişmeler şunlardır:

• Vücut, lanugo adı verilen yumuşak ve ince tüylerle kaplanmaya başlar.
• Kaş ve kirpikler gelişir.
• Saç derisinde saçların çıkış düzeni şekillenir.
• Göz kapakları kapalı olsa da gözler ışığa duyarlı hâle gelir.
• Bağırsaklar karın içindeki, kulaklar da baştaki kalıcı yerlerine doğru ilerler.
• Bebek amniyon sıvısını içine çekip geri vererek akciğerlerini nefes almaya hazırlar.

Bebeğin hareketleri de bu haftalarda çeşitlenir. Kollarını ve bacaklarını oynatmanın yanında başparmağını ağzına götürüp emdiği anlar da görülür.

15 Haftalık Bebeğin Boyu ve Kilosu

15 haftalık bebeğin baş-popo uzunluğu yaklaşık 10 cm, ağırlığı 70 gram civarındadır. 14. haftada 43 gram civarında olan ağırlığın bir hafta içinde 70 grama çıkması, bu dönemdeki büyüme hızını gösterir. Bu ölçüler ortalama değerlerdir ve aynı haftadaki bebekler arasında farklılık gösterir. Son adet tarihinin tam hatırlanamaması ya da yumurtlamanın geç olması da bebeğin olduğundan birkaç gün küçük ya da büyük görünmesine yol açar; bu nedenle hekim büyümeyi ilk trimesterde belirlenen gebelik haftasına göre değerlendirir.

15 Haftalık Ultrason Görüntüsü

15. haftada ultrason çoğunlukla karın üzerinden yapılır. Kemikleşme ilerlediği için kafatası, omurga, kol ve bacak kemikleri ekranda parlak çizgiler hâlinde seçilir; bebeğin yüz profili ve el parmakları da görüntülenir. Hekim bu muayenede kalp atımını, bebeğin ölçülerini, plasentanın yerini ve amniyon sıvısının miktarını değerlendirir.

15 Haftada Cinsiyet Belli Olur mu?

Anne ve baba adaylarının bu haftalarda en çok merak ettiği konulardan biri bebeğin cinsiyetidir. Dış cinsel organlar 14. haftaya doğru gelişimini büyük ölçüde tamamlar ve 15. haftada bebeğin pozisyonu uygunsa ultrasonda ayırt edilebilir. Araştırmalar, cinsiyeti doğru tahmin etme oranının gebelik haftası ilerledikçe arttığını göstermiştir. Bacakların kapalı olması ya da bebeğin sırtını dönmesi görüntüyü zorlaştırdığından 15. haftadaki tahmin bir ön bilgi olarak değerlendirilmelidir. Daha güvenilir sonuç çoğu zaman 16. haftadan sonra, en net değerlendirme ise 18 ile 22. haftalar arasındaki ayrıntılı ultrasonda yapılır.

15 Haftalık Gebelikte Annedeki Değişiklikler

15. haftada rahim büyümeye devam eder ve bebeğin yanı sıra onu çevreleyen amniyon kesesi ile plasenta da giderek daha fazla yer kaplar. Bu büyüme, anne adayının bedeninde şu değişikliklere yol açar:

• Karnın alt kısmında belirginleşen bir dolgunluk
• Karın yanlarında, ani hareketlerde artan batma ya da çekilme
• Vajinal akıntıda artış
• Karın derisinde gerginlik ve hafif kaşıntı
• Ayakta dururken ya da yürürken dengenin eskisi kadar sağlam olmaması

Gebelikte vajinal akıntının artması normaldir. Leğen bölgesine giden kan akımı arttıkça vajinayı temiz tutan ve enfeksiyonlara karşı koruyan sütümsü akıntının miktarı da yükselir. Sağlıklı akıntı ince, berrak ya da süt beyazıdır ve rahatsız edici bir koku taşımaz. Akıntının yeşil ya da sarı renk alması, kötü kokması, kesik süt görünümüne dönüşmesi ya da kaşıntı ve idrar yaparken yanmanın eşlik etmesi enfeksiyon belirtisi olabileceği için hekime danışılmalıdır.

Gerilen karın derisindeki hafif kaşıntıda parfümsüz bir nemlendirici, pamuklu bol giysiler ve serin bir duş rahatlatır. Kaşıntının özellikle geceleri artması ise hekime bildirilmelidir.

15. Haftada Yapılan Kontroller ve Testler

15. haftada Sağlık Bakanlığının doğum öncesi bakım programında yer alan rutin bir kontrol bulunmaz. Programdaki ikinci kontrol 18 ile 24. haftalar arasında yapılır ve bu dönemde bebeğin organlarını tek tek inceleyen ayrıntılı ultrason da planlanır.

İkinci trimester tarama testlerinin zamanı ise yaklaşmaktadır. İlk trimesterde ikili tarama testi yapılmamış anne adaylarına 16 ile 20. haftalar arasında üçlü ya da dörtlü tarama testi önerilir. Anne kanından yapılan bu testler, bebekte Down sendromu gibi kromozom farklılıklarının ve beyin ile omuriliği oluşturan yapının tam kapanmamasıyla ortaya çıkan nöral tüp kusurlarının riskini hesaplar. Tarama testleri tanı koymaz; riskin yüksek çıktığı durumlarda hekim, kesin bilgi veren amniyosentez gibi tanı testlerini önerebilir.

15 Haftalık Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

Gebelik ilerledikçe anne adayının aşı durumu da gözden geçirilir. Sağlık Bakanlığının programına göre tetanoz-difteri (Td) aşısı gebeliğin 12. haftasından itibaren yapılabilir; daha önce aşılanmamış ya da aşı durumu bilinmeyen anne adaylarında ilk doz genellikle gebeliğin dördüncü ayında uygulanır. Eylül ile nisan arasındaki grip mevsiminde gebelere grip aşısı da önerilir. Grip aşısının gebelikteki yerini grip aşısı yazımızda bulabilirsiniz.

Akıntının arttığı bu dönemde pamuklu ve bol iç çamaşırı giymek ve genital bölgede parfümsüz sabun kullanmak, gebelikte sık görülen mantar enfeksiyonlarının önlenmesine yardımcı olur.

Bu haftalar, pelvik taban kaslarını güçlendiren egzersizlere başlamak için de uygun bir dönemdir. İdrar akışını durdurmak ister gibi bu kasları birkaç saniye sıkıp gevşetmek, gülme, hapşırma ya da öksürme sırasında idrar kaçırmayı önlemeye yardımcı olur. Egzersizin doğru yapılıp yapılmadığından emin olunamıyorsa kontrol sırasında hekime danışılabilir.

15 Haftalık Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

15. haftada akıntının artması ve karın yanlarındaki çekilmeler çoğu zaman gebeliğin olağan seyrine bağlıdır. Rengi ya da kokusu değişen akıntı için kontrol randevusu yeterlidir; aşağıdaki belirtiler ise daha hızlı değerlendirilmelidir.

Aynı gün hekime başvurulması gereken durumlar

Şu durumlarda aynı gün kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır:

• Lekelenme ya da vajinal kanama
• Vajinadan su gibi berrak sıvı gelmesi
• Kasıkta ya da belde düzenli aralıklarla gelen kramp ve kasılmalar
• Kaburgaların altında, bir ya da iki yanda hissedilen ağrı
• 38 °C ve üzerinde ateş ya da titreme

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Aşağıdaki belirtilerde vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır:

• Pedi hızla ıslatan kanama
• Dinlenmeye rağmen geçmeyen şiddetli karın ağrısı
• Ani ve şiddetli baş ağrısı ya da görmede bulanıklık
• Bayılma ya da nöbet geçirme