Gebelik Haftaları: Hafta Hafta Bebek Gelişimi ve Kilo Tablosu

Gebelik Haftaları Nasıl Hesaplanır?

Gebelik haftası, son adet döneminin ilk gününden başlayarak hesaplanır. Döllenme bu tarihten yaklaşık iki hafta sonra gerçekleştiği için hesaba katılan ilk iki haftada anne adayı henüz gebe değildir. Döllenme günü çoğu zaman bilinmediği için hesaplamada bu tarih esas alınır. Tahmini doğum tarihi de son adetin ilk gününe 280 gün eklenerek bulunur.

Adet düzeni 28 günden belirgin biçimde uzun ya da kısa olan anne adaylarında bu hesap birkaç gün kayabilir. Bu nedenle hekim, ilk trimesterde ultrasonla bebeğin boyunu ölçerek gebelik haftasını doğrular ve gerekirse tahmini doğum tarihini bu ölçüme göre günceller. Tüp bebek tedavisiyle başlayan gebeliklerde ise hafta, embriyo transferinin yapıldığı tarihe göre kesin olarak hesaplanabilir. Son adet tarihinize, ultrason sonucunuza ya da transfer tarihinize göre gebelik haftanızı gebelik hesaplama aracımızla öğrenebilirsiniz.

Gebelik Haftaları ve Aylar

Gebelik haftaları aylara çevrilirken bir ay yaklaşık 4,3 hafta olarak alınır. “10 haftalık gebelik” ifadesi, 10 haftanın tamamlandığını ve gebeliğin 11. haftasına girildiğini anlatır. Haftaların gebelik aylarına göre dağılımı şöyledir:

Gebeliğin Üç Dönemi

Her trimester, bebeğin gelişiminde ve anne adayının yaşadıklarında farklı bir aşamaya karşılık gelir. Kontrollerin ve tarama testlerinin zamanı da bu dönemlere göre planlanır.

Birinci trimester: 1–13. haftalar

Birinci trimester, döllenen yumurtanın rahme yerleştiği ve bebeğin bütün organ taslaklarının oluştuğu dönemdir. Kalp atımı ultrasonda genellikle 6. ve 7. haftalarda görülmeye başlar. 10. haftanın sonunda embriyo dönemi biter ve bebek artık fetüs olarak adlandırılır. Anne adayında bulantı, yorgunluk ve göğüslerde hassasiyet bu dönemin en sık şikâyetleridir. İlk kontrol bu trimesterde yapılır ve 11 ile 14. haftalar arasında ikili tarama testi ve ense kalınlığı ölçümü planlanır.

İkinci trimester: 14–27. haftalar

İkinci trimesterde bulantı çoğu zaman geriler ve anne adayı kendini daha enerjik hisseder. Bebek bu dönemde hızla büyür, hareketleri ilk kez hissedilir ve karın belirginleşir. Bebeğin organlarının incelendiği ayrıntılı ultrason 18 ile 22. haftalar arasında, gebelik şekerine yönelik şeker yükleme testi ise 24 ile 28. haftalar arasında yapılır.

Üçüncü trimester: 28. haftadan doğuma kadar

Üçüncü trimesterde bebek ağırlık kazanır, akciğerleri olgunlaşır ve genellikle baş aşağı pozisyona döner. Anne adayında sırt ağrısı, mide yanması, ayaklarda şişlik ve uyku güçlüğü daha sık görülür. Bu dönemde bebeğin büyümesi ve pozisyonu ile anne adayının tansiyonu düzenli olarak izlenir, doğum planı da hekimle birlikte yapılır.

Anne Karnında Bebek Boy ve Kilo Tablosu

Bebeğin anne karnındaki boyu ve kilosu hafta hafta artar. Aşağıdaki tablo her gebelik haftası için ortalama değerleri ve bebeğin büyüklüğünü anlaşılır kılmak için kullanılan meyve ya da sebze karşılaştırmasını gösterir.

Tablodaki boylar 20. haftaya kadar başın tepesinden kuyruk sokumuna kadar olan baş-popo uzunluğunu, 20. haftadan itibaren ise başın tepesinden topuğa kadar olan baş-topuk uzunluğunu gösterir. Bu nedenle 19. ve 20. haftalar arasında boy birden uzamış gibi görünür. Değerler ortalamadır. Ultrasonda ölçülen boy ve kilonun tablodan bir miktar farklı çıkması çoğu zaman normaldir. Hekim, bebeğin ölçümlerini kendi büyüme eğrisi üzerinde, önceki kontrollerle birlikte değerlendirir.

Gebelikte Kontrol Takvimi

Sağlık Bakanlığının doğum öncesi bakım programı, sağlıklı bir gebelikte en az dört kontrol yapılmasını öngörür. Hekim, anne adayının ve bebeğin durumuna göre kontrollerin sayısını artırabilir. Gebelik boyunca öne çıkan kontrol ve testler şunlardır:

• İlk kontrol: 14. haftadan önce
• İkili tarama testi ve ense kalınlığı ölçümü: 11–14. haftalar
• İkinci kontrol ve ayrıntılı ultrason: 18–24. haftalar
• Üçüncü kontrol ve şeker yükleme testi: 24–28. haftalar
• Dördüncü kontrol: 36–38. haftalar

Takviyelerin başlama zamanı da gebelik haftasına bağlıdır. Folik asit gebeliğin 12. haftasına kadar kullanılır. Sağlık Bakanlığının programına göre D vitamini desteği 12. haftada, demir desteği ise 16. haftada başlar ve doğumdan sonra da bir süre devam eder. Testlerin içeriği hakkında ayrıntılı bilgiyi gebelikte tarama testleri yazımızda, beslenme önerilerini ise gebelikte beslenme yazımızda bulabilirsiniz.

Gebelik Kaç Hafta Sürer?

Gebelik ortalama 40 hafta sürer ancak bebeklerin çok azı tam olarak tahmini doğum tarihinde doğar. 37. haftadan itibaren gerçekleşen doğumlar zamanında doğum (term doğum) kabul edilir ve bu dönem kendi içinde dörde ayrılır:

• 37 ve 38. haftalar: erken term
• 39 ve 40. haftalar: tam term
• 41. hafta: geç term
• 42. hafta ve sonrası: miadı geçmiş gebelik

37. haftadan önce gerçekleşen doğumlar erken doğum olarak adlandırılır. Tahmini doğum tarihi geçtiğinde hekim, bebeğin ve anne adayının durumunu daha sık kontrollerle izler ve doğumun nasıl planlanacağına anne adayıyla birlikte karar verir.

Gebelikte Hangi Durumlarda Hekime Başvurulmalı?

Gebeliğin her haftasında görülebilen bazı belirtiler, kontrol gününü beklemeden bir hekim tarafından değerlendirilmelidir. Vajinal kanama, geçmeyen karın ağrısı, yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ya da görme bozukluğu, yüzde ve ellerde ani şişlik, vajinadan sıvı gelmesi ve 24. haftadan sonra bebek hareketlerinin azalması bu belirtilerin başında gelir. Yoğun kanama, şiddetli karın ağrısı ya da bayılma gibi durumlarda ise vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı veya 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. Her haftaya özgü uyarı belirtilerini ilgili hafta yazısında bulabilirsiniz.